مؤلف گويد : مىتواند بود كه دو مرتبه در مكة معراج واقع شده باشد وباقي صد وبيست مرتبه در مدينه واقع شده باشد ؛ يا معراج به عرش دو مرتبه شده باشد وباقي به آسمان شده باشد ؛ يا دو مرتبه جسماني باشد وباقي روحاني ؛ واللّه يعلم .
وبه سند صحيح از امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده است كه : چون آن حضرت به معراج رفت وبه نزديك بيت المعمور رسيد وقت نماز شد ، پس جبرئيل اذان واقامه گفت وآن حضرت پيش ايستاد وملائكة وپيغمبران در عقب أو صف كشيده ونماز كردند « 1 » .
وبه سند صحيح ديگر از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم فرمود : چون حق تعالى در شب معراج مرا به ملكوت اعلا برد از عقب حجاب وحىها به من فرمود كه ملكي در ميان نبود ، واز جملهء آن وحىها آن بود كه : يا محمد ! هركه ولى ودوست مرا ذليل گرداند چنان است كه با من محاربه كرده است وهركه با من محاربه كند من با أو محاربه مىكنم ، من عرض كردم : خداوندا ! كيست ولىّ تو ؟ فرمود : هركه ايمان آورد به تو ووصىّ تو وامامان فرزندان شما وايشان را امام خود داند « 2 » .
وبه سند معتبر روايت كرده است كه نافع به حضرت امام محمد باقر عليه السّلام گفت :
مسئلهاى از تو مىپرسم كه جواب نتواند گفت مگر پيغمبر يا وصىّ أو ، حضرت باقر عليه السّلام فرمود : آن چه مسأله است ؟ عرض كرد : مرا خبر ده كه ميان عيسى عليه السّلام ومحمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم چند سال فاصله بود ؟ حضرت فرمود : به قول من پانصد وبه قول تو ششصد سال ؛ عرض كرد : مرا خبر ده از تفسير قول حق تعالى
وَسْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُسُلِنا أَ جَعَلْنا مِنْ دُونِ الرَّحْمنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ
« 3 » يعنى : « سؤال كن از آنها كه فرستاديم ايشان را قبل از تو به پيغمبرى كه آيا قرار داديم بغير از خداى رحمان خدايانى كه پرستيده شوند » ، نافع گفت :
هرگاه ميان محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وعيسى عليه السّلام پانصد سال فاصله بود چگونه خدا أو را امر كرد كه از پيغمبران سؤال كند ؟ حضرت باقر عليه السّلام فرمود : چون حق تعالى محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم را به معراج
هامش
( 1 ) . كافى 3 / 302 .
( 2 ) . كافى 2 / 353 .
( 3 ) . سورهء زخرف : 45 .