استيفاى أحاديث اين باب نمايم در چندين برابر اين كتاب استيفاى آنها نمىتوانم كرد وليكن از چندين هزار به نمونه واز خرمنى به دانهاى اكتفا مىنمايم تا شيعهء متديّن را في الجملة اطلاعى بر مضامين آنها حاصل گردد .
بدان كه اتفاقي است كه معراج پيش از هجرت واقع شد وبعد از هجرت نيز محتمل است كه واقع شده باشد ؛ وآنچه پيش از هجرت واقع شده بعضي گفتهاند در شب شنبه هفدهم ماه مبارك رمضان يا بيست ويكم ماه مزبور شش ماه پيش از هجرت واقع شد ؛ بعضي گفتهاند كه در ماه ربيع الأول دو سال بعد از بعثت آن حضرت واقع شد « 1 » ؛ وبعد از هجرت بعضي گفتهاند در بيست وهفتم ماه رجب در سال دوم هجرت واقع شد « 2 » .
ودر مكان عروج أول خلاف است : بعضي گفتهاند از خانهء امّ هانى خواهر أمير المؤمنين عليه السّلام عروج نمود ؛ بعضي گفتهاند از شعب أبى طالب وبعضي گفتهاند از مسجد الحرام « 3 » .
وأيضا خلاف است كه معراج آن جناب يك مرتبه واقع شد يا زيادة ؟ واز أحاديث معتبره ظاهر مىشود كه چندين مرتبه واقع شد « 4 » واختلافى كه در أحاديث معراج هست مىتواند بود كه از اين جهت باشد كه از هر يك از أحاديث مختلفه در وصف يكى از آن معراجها واقع شده باشد .
امّا آيات معراج ، از آن جمله اين آية است
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
« 5 » يعنى : « منزّه است آن خداوندى كه سير فرمود بندهء خود را در شبى از مسجد الحرام بسوى مسجد أقصى كه بركت دادهايم دور آن را براي آنكه بنماييم به أو از آيات عظمت وجلال
هامش
( 1 ) . العدد القوية 234 .
( 2 ) . العدد القوية 344 .
( 3 ) . مناقب ابن شهرآشوب 1 / 228 .
( 4 ) . بصائر الدرجات 79 ؛ تفسير قمى 2 / 335 ؛ خصال 600 .
( 5 ) . سورهء اسراء : 1 .