آيهء شريفه عموميّت دارد ، و نكره در سياق نفى مفيد عموم استغراقى است ، و معناى آيه بطور تفصيل چنين است كه : اى زنان پيغمبر احدى از زنهاى ديگر از اولين و آخرين و سابقين و لاحقين تا روز قيامت مساوى با شما نيستند در فضيلت و برترى اگر اهل تقوى باشيد ، و اهل تقوى نمىشود كسى مگر اينكه معصوم از گناه باشد از روى حقيقت و واقعيّت ، پس نتيجه اين مىشود كه زنهاى اهل تقواى پيغمبر كه معصومات از گناهانند اشرفند از ساير زنهائى كه اتّصاف دارند بصفت تقوى و معصومه بودن از گناهان .
و اين جهت شرافتى كه براى زنهاى باتقوى و باعصمت پيغمبر تنصيص شده بسبب نسبت زن و شوهرى است كه در ميان ايشان و آن حضرت حاصل شده . پس چه گمان مىبرى به اولاد پيغمبر از پسر و دخترانى كه معصوم از گناه و پاك و پاكيزه از هر عيبى باشند ، و گناه كبير و صغيرى بلكه ترك اولائى هم از آنها سر نزند ، و از توفيقات و تأييدات إلهيّه به تمام معنى محظوظ و بهرهمند باشند ، كه ايشان جزء پدر و از لطيفههاى سرّ اويند ، و سلاله و چكيدهء اويند ، و نسبت آنها به پيغمبر بمراتب از زنان باتقوى و باعصمت پيغمبر زيادتر ، بلكه طرف مقايسهء با همديگر نيستند .
و از اينكه گفته شد اولاد جزء پدرند به گوشت گران نيايد و تعجّب نكنى ؛ زيرا كه كلام خدا حاكى از آن است در آنجائى كه مىفرمايد :
وَ جَعَلُوا لَه مِن عِبادِه جُزْءاً
« 1 » در جواب كفّارى كه گفتند : إن الملائكة بنات اللّه ، يعنى ملائكه دختران خدا هستند . يعنى : قرار داد براى خدا از بندگان او جزئى را ، يعنى ملائكه را جزء او و دختران او خواندند .
هامش
( 1 ) سوره زخرف : 15 .