طبرى نيز اين حديث از محمد بن سهل جلودى از احمد بن محمد بن جعفر طائى از محمد بن حسن بن يحيى حارثى از على بن ابراهيم بن مهزيار ، بر وجهى مبسوطتر از آنچه شيخ نقل كرده ؛ آمده است و مضمون هر دو تقريبا يكى است .
مؤلف : دور نيست كه جمع شدن خورشيد و ماه و ستارگان كنايه از پيغمبر ( ص ) و امير المؤمنين و ائمه صلوات اللَّه عليهم اجمعين باشد ، و هم محتمل است كه مقصود نزديكى قيام امام زمان عليه السّلام با روز رستاخيز باشد كه اوضاع كواكب چنين خواهد شد و هم ممكن است كه معنى آن ظاهر عبارت باشد .
مأمور سواد عراق
نيز شيخ در كتاب « غيبت » از جمعى از علماء از جعفر بن محمد بن قولويه و غيره از محمد بن يعقوب كلينى از على بن قيس و او از يكى از مأمورين سواد نقل كرده كه آن مأمور گفت : چندى قبل نسيم خادم امام حسن عسكرى عليه السّلام را در سامره ديدم كه مشغول شكستن در خانه حضرت است . در آن موقع جوانى كه تبرى در دست داشت از خانه بيرون آمد و از وى پرسيد در خانه من چه ميكنى ؟ .
نسيم گفت : جعفر ( كذّاب ) ميگويد : پدرت وفات يافت و فرزندى ندارد .
اگر خانهء تو است من بيرون ميروم ، اين را گفت و از خانه بيرون رفت . على بن قيس گفت : يكى از خدام خانهء امام پيش ما آمد و من اينخبر را از وى پرسيدم گفت : چه كسى اين را به تو خبر داد ؟ گفتم : يكى از مأمورين سواد « 1 » نقل كرد . خادم گفت : چيزى بر مردم پوشيده نميماند ! .
هامش
( 1 ) سواد عراق - يا سواد كوفه حافظ ابو بكر احمد بن على خطيب بغدادى متوفى بسال 463 در جلد اول تاريخ بغداد صفحه 11 مينويسد : عمر بن الخطاب ( در زمان خلافتش ) عثمان بن حنيف را مأمور كرد تا « سواد » را مساحت كند . عثمان بن حنيف هم آن را در 36 مليون جريب مساحت كرد . و ميگويد : « طول سواد » از انتهاى موصل تا ساحل شط عبادان ( آبادان ) و عرض آن از مقطع جبل يعنى سرزمين « حلوان » تا انتهاى « قادسيه » متصل به « عذيب » خاك عرب بوده است . و از هشام بن محمد سائب نقل مىكند كه به اين جهت آن را « سواد » گفتند كه : وقتى عربها به آنجا آمدند ، آن را از كشت و زرع و نخيلات و علف و درخت پوشيده و سياه ديدند ، و از اين رو « سواد » يعنى سرزمين سياه ناميدند .
زيرا عرب سبزه را سياه و سياهى را سبزه مينامد ؛ و يكى را بجاى ديگرى استعمال مىكند . چنان كه خداوند در قرآن اشجار سرسبز بهشت را « دهمه » يعنى سياهى ناميده و فرموده است « مدهامتان » .