كاظم عليه السّلام عصر اوجگيرى سازمان وكالت بود ؛ سازمانى كه بهطور مستقيم زير نظر امام كاظم عليه السّلام فعاليت مىكرد . اما در اين مقاله به فعاليتهاى اين سازمان هيچ اشارهاى نشده است ؛ جز آنجا كه به علل انشعاب واقفيه از شيعه اشاره مىكند . نويسنده در آنجا چند تن از وكلاى امام عليه السّلام را كه با موضوع انشعاب مرتبط است ، نام مىبرد .
امام كاظم عليه السّلام و مبارزه با انحرافات فكرى
رويارويى امام با انحرافات فكرى عصر خود ، از ديگر مباحث مهمى است كه مقاله بدان نپرداخته است . امام هفتم در برابر مكاتب فكرى انحرافى ، مانند غلات ، « 1 » عملكنندگان به رأى ، و « 2 » مشبهه « 3 » ايستاد و با اين انحرافات مبارزه كرد .
ب ) اشكالات محتوايى
گذشته از اشكالات ساختارى ، مطالبى در مقاله به چشم مىخورد كه اساسا مخدوش و قابل نقد است . اكنون به برخى از اين موارد اشاره مىشود :
1 . مفهوم « كاظم »
در آغاز مقاله ، يكى از معانى « كاظم » ( لقب امام هفتم ) را « كسى كه ساكت مىماند » دانسته است . اما حقيقت آن است كه مسلمانان ، به ويژه شيعيان ، امام را به دليل بردبارى در برابر معاندان و فرونشاندن غيظ و خشم خويش در مقابل دشمنان به اين لقب خواندند . « 4 » بنابراين بهتر است كاظم را به « كسى كه خشم خود را فرومىنشاند » ترجمه كنيم .
هامش
( 1 ) . محمد بن حسن طوسى ، رجال الكشى ، نجف ، آداب ، ص 408 .
( 2 ) . العطاردى ، مسند الامام الكاظم ، ج 1 ، ص 246 .
( 3 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، الكافى ، ج 2 ، كتاب الايمان و الكفر باب مجالسة اهل المعاصى .
( 4 ) . ر . ك : ابن شهر آشوب ، مناقب آل ابى طالب ، ج 2 ، ص 382 ؛ شيخ مفيد ، الارشاد ، ج 2 ، ص 279 ؛ ابن حجر هيثمى ، الصواعق المحرقه ، ص 203 .