2 . شركت امام كاظم عليه السّلام در قيام محمد بن عبد الله
نويسندهء مقاله از شركت امام عليه السّلام در قيام محمد بن عبد الله ( نفس زكيه ) بر ضد عباسيان در سال 145 خبر داده است . اما با توجه به اينكه اين قيام در عصر امام صادق عليه السّلام رخ داده است ، و از طرفى آن حضرت هيچگاه با اقدامات سادات بنى الحسن موافق نبود ، بعيد به نظر مىرسد كه فرزند وى ، امام كاظم عليه السّلام در اين قيام شركت كرده باشد . « 1 »
امام صادق عليه السّلام در ماجراى قيام محمد بن عبد الله از مدينه خارج شدند و پس از سركوبى قيام به دست عباسيان به مدينه بازگشتند . « 2 »
پيش از قيام محمد بن عبد الله نيز ، منصور از فتنهانگيزى عبد الله بن حسن و فرزندانش نزد امام صادق عليه السّلام گله كرد . حضرت اختلاف ميان خود و آنها را يادآور شدند و آيهء دوازدهم سورهء حشر را قرائت فرمودند : لئن اخرجوا لا يخرجون معهم . « 3 »
وانگهى اگر امام كاظم عليه السّلام در اين قيام شركت مىداشت ، پس از سركوبى قيام ، منصور ايشان را به اتهام شركت در قيام دستگير مىكرد ، درحالىكه چنين واقعهاى در تاريخ ثبت نشده است .
3 . تعيين اسماعيل بن جعفر به جانشينى امام صادق عليه السّلام
نويسندهء مقاله پس از آنكه درگذشت امام صادق عليه السّلام را عامل بروز انشعاب و
هامش
( 1 ) . اختلاف ميان فرزندان امام حسن و امام حسين عليهما السّلام زمانى پديد آمد كه عبد الله بن حسن بن حسن ، فرزندش محمد را قائم آل محمد معرفى كرد . پس از آن اين اختلافات شدت يافت ، تا جايى كه در جريان بيعت علويان و عباسيان با نفس زكيه ، امام صادق عليه السّلام حضور نداشت ، و وقتى در آن محفل از امام صادق عليه السّلام سخن به ميان آمد ، عبد الله بن حسن ، پدر نفس زكيه ، گفت حضور جعفر ضرورتى ندارد ؛ زيرا او كار شما را خراب مىكند ( ابو الفرج اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 141 ؛ قاضى نعمان مغربى ، شرح الاخبار ، ص 299 - 300 ) .
( 2 ) . على بن عيسى اربلى ، كشف الغمه ، ص 383 - 384 .
( 3 ) . ابو سعيد ابى ، نثر الدر ، ج 1 ، ص 355 .