سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 181

خطاب كرده ولى در حقيقت امت آن حضرت را منظور نظر داشته است . و مثل اين است اين فرمايش خداوند كه اگر تو شرك ورزى عملت را تباه كند و از زيانكاران مىشوى « 56 » و نيز اگر تو را استوار نمىگردانيديم نزديك بود اندكى بديشان مايل شوى « 57 » مأمون با شنيدن اين پاسخ گفت : درست مىگويى اى فرزند رسول خدا . . . صدوق گويد : اين حديث شگفت‌آورى است كه از طريق على بن محمد جهم ، با وجود دشمنى و كينه وى به اهل بيت ( ع ) ، روايت شده است . در مناقب ابن شهر آشوب آمده است كه ابن سنان گفت مأمون روزهاى دوشنبه و پنج شنبه در ديوان مظالم مىنشست و امام رضا ( ع ) نيز در سمت راست او جاى مىگرفت . روزى صوفىاى از مردم كوفه را به جرم سرقت نزد وى آوردند . مأمون آن صوفى را احضار كرد و چهره‌اش را زيبا و نيكو ديد . پس گفت : آيا چنين كسى با اين چهرهء نيكو دست بدين كار زشت مىآلايد ؟ مرد پاسخ داد : اين كار را از روى اجبار و نه اختيار مرتكب شدم و خداوند نيز فرموده است : « پس هرگاه كسى در ايام سختى از روى اضطرار نه به قصد گناه چيزى از آنچه حرام شده مرتكب شود گناهى بر او نيست « 58 » . » مرا از خمس و غنايم محروم كرده‌اند . مأمون پرسيد : حق تو از خمس و غنايم چيست ؟ صوفى پاسخ داد : « بدانيد هر غنيمتى كه مىگيريد پنج يك آن براى خدا و رسول و خويشاوندان و يتيمان و مسكينان و درراه‌ماندگان است « 59 » » حق مرا دريغ داشته‌اند در حالى كه من از مسكينان و درراه‌ماندگان و از حاملان قرآنم . هر سال از من دويست دينار ، به فرمايش پيامبر ( ع ) ، دريغ داشته‌اند . مأمون گفت : من به خاطر اين ياوه‌ها هيچ حدى از حدود الهى و هيچ حكمى از احكام او را در مورد دزد تعطيل نمىكنم . صوفى پاسخ داد : پس اول از نفس خويشتن بياغاز و آن را پاك كن و سپس به پاك كردن ديگرى همت گمار و حدود خدا را اول بر نفست جارى ساز و سپس بر ديگران اقامه كن . راوى گويد : مأمون به امام رضا ( ع ) نگاه كرد و پرسيد : منظور اين مرد چيست ؟ امام ( ع ) فرمود : مىگويد : او مورد سرقت قرار گرفته و براى همين دست به سرقت برده است . مأمون در خشم شد و گفت : به خدا گردنت را قطع مىكنم . صوفى گفت : گردن مرا مىزنى در حالى كه تو بندهء منى . مأمون گفت : واى بر تو چه مىگويى ؟ گفت : مگر بنده‌ات از پول فىء