حديث سلسلة الذهب
در كتاب فصول المهمة نوشته ابن صباغ مالكى آمده است كه مولى السعيد امام الدنيا عماد الدين محمد بن ابو سعيد بن عبد الكريم وازن گفته است در محرم سال 596 مؤلف تاريخ نيشابور در كتابش نوشته است : چون على بن موسى الرضا ( ع ) در همان سفرى كه به فضيلت شهادت نايل آمد ، به نيشابور قدم نهاد در هودجى پوشيده و بر استرى سياه و سفيد نشسته بود . شور و غوغا در نيشابور برپا شد . پس دو پيشواى حافظ احاديث نبوى و رنجبرندگان بر حفظ سنت محمدى ، ابو زرعه رازى و محمد بن اسلم طوسى ، كه عدهء بىشمارى از طالبان علم و محدثان و راويان و حديثشناسان ، آن دو را همراهى مىكردند ، نزد امام رضا ( ع ) آمده عرض كردند : اى سرور بزرگ ، فرزند امامان بزرگ ، به حق پدران پاك و اسلاف گرامىات نمىخواهى روى نيكو و مبارك خود را به ما نشان دهى و براى ما حديثى از پدرانت از جدت محمد ( ص ) روايت كنى ؟ ما تو را به او سوگند مىدهيم . پس امام خواستار توقف استر شد و به غلامانش دستور داد پردهها را از هودج كنار زنند . چشمان خلايق به ديدار چهرهء مبارك آن حضرت منور گرديد . آن حضرت دو گيسوى بافته شده داشت كه بر شانهاش افكنده بود . مردم ، از هر طبقهاى ايستاده بودند و به وى مىنگريستند . گروهى فرياد مىكردند و دستهاى مىگريستند و عدهاى روى در خاك مىماليدند و گروهى نعل استرش را مىبوسيدند . صداى ضجه و فرياد بالا گرفته بود . پس امامان و علما و فقها فرياد زدند : اى مردم بشنويد و به خاطر سپاريد و براى شنيدن چيزى كه شما را نفع مىبخشد سكوت كنيد و ما را با صداى ناله و فرياد و گريه خود ميازاريد . ابو زرعه و محمد بن اسلم طوسى در صدد املاى حديث بودند . پس على بن موسى الرضا ( ع ) فرمود : حديث كرد مرا پدرم موسى كاظم از پدرش جعفر صادق از پدرش محمد باقر از پدرش على زين العابدين از پدرش حسين شهيد كربلا از پدرش على بن ابى طالب كه گفت : عزيزم و نور چشمانم رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلّم فرمود : جبرئيل حديث كرد مرا و گفت شنيدم پروردگار سبحانه و تعالى مىفرمايد : كلمه « لا إله الا الله » دژ من است . هر كه آن را بگويد به دژ من وارد گشته است و آن كه به دژ من وارد شده از عذاب من ايمن و آسوده است .
سپس پرده هودج را افكند و رفت . پس نويسندگانى كه اين حديث را نوشتند شماره كردند افزون بر بيست هزار نفر بودند . و در روايتى است كه بيست و چهار هزار مركب دان ، به جز دوات ، در آن روز شمارش شد .
رسيدن امام رضا ( ع ) به مرو
ابو الفرج و شيخ مفيد در تتمهء گفتار سابق خويش آوردهاند كه جلودى آن حضرت را با