روز و شب و كوچ و اقامتش براى وى بازگفتم . مأمون گفت : آرى اى ابن ابو ضحاك وى از بهترين مردم زمين و داناترين و پارساترين ايشان است .
سمعانى در انساب مىنويسد : ابو حاتم بن حبان بستى روايت كرده است از پدرش ، عجايب ، روايت كرده است از او ابو صلت و ديگران كه امام رضا دچار توهم مىشد و خطا مىكرد . به اعتقاد من رضا از نسبى شريف برخوردار بود ؟ از جملهء عالمان و فاضلان محسوب مىشد و خلل در روايت او از سوى راويان است ، هيچ راوى ثقهاى از او روايت نكرده جز آن كه متروك گشته است . يكى از روايات مشهور از آن حضرت ، صحيفه است كه راوى آن بدين خاطر مورد طعن قرار گرفته است . يكى از كسانى كه نسخهاى از انساب را در اختيار داشته ، چنان كه در نسخهء چاپى اين كتاب مشهود است ، بر هامش آن چنين نوشته است : به اين گستاخى بزرگى كه از سوى اين مغرور عنوان شده بنگر ! چگونه فرزند رسول خدا ( ص ) و وارث علم و دانش آن حضرت و يكى از علماى عترت نبوى و امام ايشان كه بر افزونى علم و شرف وى اجماع كردهاند دچار توهم و خطا مىشود ؟ ! اى كاش مىفهميدم براى اين ناصبى كه عمر خود را در علم رسمى براى دستيابى به دنيا تلف كرده و بالاخره بر مسند قضاوت بلخ و غير آن تكيه زده چگونه آشكار گرديده است كه امام على بن موسى الرضا توهم و خطا كرده است ؟ حال آن كه فاصلهء زمانى ميان اين دو در حدود يك صد و پنجاه سال مىباشد . اگر دشمنى با خاندان پيامبر ، كه خداوند به حب و مهرورزى نسبت به ايشان امر كرده است و پيامبر بر تمسك به آنان فرمان داده نيست ، پس چه دليل ديگرى براى اثبات گفتهء خود دارد ؟ خدا آنان را بكشد به كجا رانده مىشوند . ؟
از قراين برمىآيد كه يكى از خوانندگان اين كتاب كه نتوانسته چنين سخنى را تحمل كند ، به قصد نابود كردن آن محكم بر روى آن كوبيده است ، اما آن هنوز آشكار و روشن باقى است .
فضايل و مناقب امام رضا ( ع )
فضايل و مناقب آن حضرت بسيار است و در كتابهاى حديث و تاريخ ذكر شده . يافعى در مرآة الجنان گويد : در سال 203 امام بزرگوار و عظيم الشأن ، سلالهء سروران بزرگ ، ابو الحسن على بن موسى الكاظم يكى از ائمه دوازدهگانه صاحبان مناقب كه اماميه خود را بديشان منسوب مىسازند و بناى مذهب خود را بر آنان اقتصار مىكنند ، درگذشت . با توجه به آنچه كه در زندگى امام صادق ( ع ) گفتيم مبنى بر آن كه امامان همگى كاملترين مردم زمان خويش بودهاند تنها به ذكر گوشهاى از مناقب و فضايل آن حضرت اكتفا مىكنيم چرا كه بازگفتن تمام مناقب آن بزرگوار بس مشكل و دشوار است :