بيشتر مورد اميد است ، پس بر محمد و آل محمد درود فرست و مرا بيامرز اى زندهاى كه مرگ ندارى ] .
توضيح : [ تفسير مفردات دعاهاى مذكور ]
« تعرّض لك »
يعنى : تصدّى نمود به واسطهء طلب عفو و احسان تو . و فقرهء دوم و سيّم به منزلهء مفسّر فقرهء اول است .
« و عدت عليه بعائدة من عطفك »
عدت - به ضمّ عين بىنقطه و بعد از آن دال بىنقطه - به معنى عايدة كه عبارت از مكرمت است ، عرب مىگويد :
عاد عليه بعائدة اى تكرّم عليه بمكرمة يعنى : كرم نمود بر او به مكرمتى .
« و جد علىّ بطولك »
طول - به فتح طاء بىنقطه - به معنى فضل و غنى و قدرت است .
« و انت اللَّه عماد السّماوات و الارض »
عماد شىء - به كسر عين بىنقطه - چيزى است كه ثبات و پايدارى آن چيز به آن بوده باشد چنانچه اگر آن چيز نباشد هر آينه آن شىء زايل و ساقط گردد ، زيرا كه هر شىء باقى در بقاى خود محتاج به مبقى است مثل آسمان و زمين مثلا كه در باقى بودن خود احتياج به علّت مبقيه دارند كه آن حق سبحانه و تعالى است .
« و انت اللَّه قوام السّماوات و الارض »
قوام الشّىء - به كسر قاف - به معنى عماد آن شىء است ، و اين فقره به منزلهء مفسّر فقرهء ما قبل آنست ، و اين از قبيل قول خداى تعالى است كه :
يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا
« 1 » و اين دليلى است سمعى بر احتياج باقى در بقا به علّت مبقيه چنانچه گفته شد .
« و انت اللَّه المروّح »
- به را و حاء بىنقطه - اسم فاعل است و در معنى نزديك است به مفرّج - به جيم - .
هامش
( 1 ) سورهء فاطر : 35 - آيهء 41 .