مىكند كه على عليه السلام پس از سقوط مصر و كشته شدن محمد بن ابى بكر خطبهيى ايراد كرد و در آن چنين فرمود : اما بعد ، همانا كه خداوند محمد ( ص ) را بيم دهنده براى همه جهانيان و امين بر قرآن و گواه بر اين امت برانگيخته است و شما گروههاى عرب در آن هنگام در بدترين دين و بدترين خانه و سرزمين بوديد . روى سنگهاى زبر كه زير آن مارهاى كر و خاربن پراكنده بود همچون شتران به زانو درآمده بوديد . آب ناپاك مى آشاميديد و خوراك ناپاك مى خورديد . خونهاى خود را مى ريختيد و فرزندان [ دختران ] خود را مى كشتيد و پيوند خويشاوندى خويش را مى بريديد و اموال يكديگر را به حرام و بيهوده مى خورديد . راههاى شما بيمناك و بتها ميان شما بر پا بود . « و بيشتر آنان به خدا ايمان نمى آورند بلكه مشركند » . خداى عز و جل بر شما به وجود محمد ( ص ) منت نهاد و او را كه از خود شما بود به رسالت سوى شما برانگيخت . او به شما كتاب و حكمت و فرائض و سنن را آموخت و به شما به رعايت پيوند خويشاوندى و حفظ خونهايتان و اصلاح ميان يكديگر فرمان داد و مقرر فرمود « كه امانتها را به صاحبش برگردانيد » و به عهد و پيمان وفا كنيد ، « و سوگندها را پس از موكد ساختن آن نشكنيد » و اينكه به يكديگر مهربانى و نيكى كنيد و بخشش و رحم ، و شما را از غارت و ستم و حسد و ظلم و دشنام دادن به يكديگر و باده نوشى و كم فروشى و كاستن ترازو نهى فرمود و ضمن آنچه از آيات كه بر شما خوانده شد ، به شما فرمان داد كه زنا مكنيد و ربا مخوريد و اموال يتيمان را با ستم مخوريد و امانت ها را به صاحبانش برگردانيد و
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 234
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٢٣٤