عثمان ؛ 12 - خط قرآن ؛ 13 - اعجام و نقطهگذارى قرآن ؛ 14 - آيهها و سورهها ؛ 15 - مكى و مدنى در قرآن ؛ 16 - سبب نزول ؛ 17 - ترجمه قرآن و با مطالب الحاقى چون ترتيب زمانى نزول سورها ، جداول و فهرستها . « 1 »
تاريخ قرآن ، نخست در تهران ، 1346 ش و سپس توسط انتشارات امير كبير چندين بار چاپ شده است .
تاريخ قرآن « 2 » ، تئودور نولدكه ( 1930 م ) ، برچستراسر ، برتزل .
اين كتاب ، نخستين اثرى است كه عنوان « تاريخ قرآن » به خود گرفته است .
تاريخ قرآن ، رساله دكترى اوست كه در 1858 از آن دفاع كرده است ، سپس آن را با بازنگرى گسترده و همكارى شاگردانش ، نشر داده است . نولدكه در كتاب خود كوشيده است تا قرآن را به ترتيب نزول سامان دهد و چگونگى شكلگيرى مصاحف و كتابت قرآن را بازگويد . او پس از گزارش سورهها در دو بخش مكى و مدنى ، به محتواى سورهها و مراحل نزول و شكلگيرى آنها پرداخته است .
كتاب وى تاكنون به فارسى ترجمه نشده است ولى گزارشهاى متن آن نشان مىدهد كه اظهارنظرهايى كژانديشانه و مغرضانه در آن آمده است .
نولدكه ، خاورشناس آلمانى پراطلاعى است كه تحقيقات و مطالعات وى را در تاريخ ادبيات و اساطير ، ژرف و گسترده دانستهاند . تأليفاتى به زبان آلمانى و عربى به عمل آورده است .
زبانهاى شرقى مانند عربى ، آرامى ، عبرى ، صائبى و حبشى و غربى مانند يونانى ، لاتينى ، فرانسوى ، انگليسى ، ايتاليايى ، اسپانيايى و آلمانى را مىدانست .
نظريهها و انديشههاى او در ميان خاورشناسان از جايگاه بلندى برخوردار است و در پژوهشهاى مربوط به نزول ، جمع و تاريخ قرآن ، به شدت بر انكار ديگران سايه افكنده است . خاورشناسانى چون گلدزيهر ، آرتور جفرى ، بلاشر ، وى را ستودهاند و به آراء و اقوال او استناد كردهاند .
كتاب او در ليزج ، 1919 ، 1926 ، 1935 م و . . . انتشار يافته است . « 3 »
هامش
( 1 ) . راميار ، كتاب بالا .
( 2 ) . زركلى ، 2 / 96 ؛ صفار ، 357 ؛ مهدوى راد ، 231 - 234 .
( 3 ) . همانجاها .