نهاية التأميل في علوم التنزيل « 1 » ، عمر بن خطيب عماد الدين ابو حفص ( 600 ق ) .
خطى ، تيموريه ، 471 .
البرهان في مسائل القرآن يا البرهان في بيان القرآن « 2 » ، ابن قدامة عبد الله بن احمد مقدسى ابو محمد موفق الدين ( 620 ق ) .
موضوع كتاب ، حقيقت حرف در قرآن و قديم يا حادث بودن آن و بيان اشتباه اشاعره در ردّ آنها بر معتزله ، با گفتار به مخلوق بودن قرآن است . « 3 »
رسالة في علوم القرآن « 4 » ، سخاوى على بن محمد ابو الحسن ( 643 ق ) .
خطى ، ظاهريه ، 7659 ، در يك مجموعه .
المرشد الوجيز إلى علوم تتعلق بالكتاب العزيز « 5 » ، أبو شامه عبد الرحمن بن اسماعيل بن ابراهيم مقدسى ابو القاسم شهاب الدين ( 665 ق ) .
كتاب در شش باب زير ترتيب يافته است : 1 - كيفيت نزول و تلاوت قرآن و حافظان آن در زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ؛ 2 - جمع قرآن توسط صحابه و توضيح اقدام سه خليفه ؛ 3 - معناى فرموده پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در « أنزل القرآن على سبعة احرف » ؛ 4 - قراءات هفتگانه مشهور ؛ 5 - تفاوت قرائت صحيح با شاذ ضعيف ؛ 6 - رو آوردن و عمل به علوم سودمند قرآن و ترك تعمق در تلاوت الفاظ آن . « 6 »
او مورخ ، محدث و محقق بود . اصل او از قدس و تولد و رشد و وفاتش در دمشق بود .
كتابها و تأليفات خود را وقف كتابخانه عادليه دمشق كرد كه بر اثر آتشسوزى ، بسيارى از آنها سوخت . علاوه بر المرشد الوجيز آثار ديگرى نيز در علوم قرآن مانند ابراز المعاني ، شرح شاطبيه ، تتمة البيان لما أشكل من متشابه القرآن ، دارد . « 7 »
المرشد الوجيز به كوشش طيار آلتى قولاج در بيروت ، دار صادر ، 1395 ق / 1975 م انتشار يافته است .
هامش
( 1 ) . صفار ، 405 .
( 2 ) . زركلى ، 4 / 67 ؛ مهدوى راد ، 88 - 89 .
( 3 ) . ابن قدامه ، 20 - 21 .
( 4 ) . صفار ، 402 .
( 5 ) . زركشى ، 1 / 60 - 61 ؛ صفار ، 395 ، 404 ؛ على شواخ ، 3 / 250 ؛ مهدوى راد ، 99 - 100 .
( 6 ) . ابو شامه ، 9 - 213 .
( 7 ) . زركلى ، 3 / 299 .