تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نامه علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 300

مساهمون:

ص٣٠٠
همانند قرآن بياورند و چون چنين توانى ندارند قرآن از جانب خدا و معجزه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله است . آيات ياد شده همه در سوره‌هاى مكى قرآن واقع شده است .
وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ
( بقره / 23 - 24 ) و اگر در آنچه بر بنده خود نازل كرده‌ايم شك داريد ، پس - اگر راست مىگوييد - سوره‌اى مانند آن بياوريد ؛ و گواهان خود را - غير خدا - فرا خوانيد پس اگر نكرديد - و هرگز نمىتوانيد كرد - از آن آتشى كه سوختش مردمان و سنگ‌ها هستند ، و براى كافران آماده شده ، بپرهيزيد . در اين آيه شريفه ، حداقل مقدار تحدى ( يك سوره ) تكرار شده است و بر ناتوان بودن و توان نيافتن كافران تاكيد شده است . در برابر اين آيات تحدى ، قرآن شريف موضع مشركان و سخنان سستشان و ادعاى بى اساسشان را گزارش كرده است :
وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا قالُوا قَدْ سَمِعْنا لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ هذا إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
( انفال / 31 ) و چون آيات ما بر آنان خوانده شود ، مىگويند : به خوبى شنيديم ، اگر مىخواستيم قطعا ما نيز همانند اين را مىگفتيم ، اين جز افسانه‌هاى پيشينيان نيست . علاوه بر آيات فوق ، آياتى ديگر در قرآن هست كه خود را برهان و دليل نبوت و همانند معجزات ديگر رسولان و معجزه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله معرفى كرده است :
وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ آياتٍ بَيِّناتٍ وَ أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ
( حج / 16 ) و بدين‌گونه [ قرآن ] را [ به صورت ] آياتى روشنگر نازل كرديم ، و خداست كه هركه را بخواهد راه مىنمايد ؛
أَ وَ لَمْ يَكْفِهِمْ أَنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ يُتْلى عَلَيْهِمْ . . .
( عنكبوت / 51 ) آيا براى ايشان بس نيست كه اين كتاب را كه بر آنان خوانده مىشود بر تو فرو فرستاديم . . . و در اين آيه كه امّى بودن نبى اكرم صلّى اللّه عليه و إله را دليل بر نبوت ايشان دانسته است :
وَ ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتابٍ وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ إِذاً لَارْتابَ الْمُبْطِلُونَ
( عنكبوت / 48 ) و تو هيچ كتابى را پيش از اين نمىخواندى و با دست [ راست ] خود [ كتابى ] نمىنوشتى ، و گرنه باطل‌انديشان قطعا به شك مىافتادند . آرى بدين‌سان ، قرآن با طرح اين تحدى و درخواست همانندآورى و آيات ديگرى ، بحث اعجاز و معجزه بودن قرآن را بنيان نهاد . امر تحدى در آيات مكى قرآن و عصر بعثت در مكه معظمه واقع شد و دشمنان اسلام و قرآن زمان لازم را براى همانندآورى قرآن داشتند اما