الناسخ و المنسوخ « 1 » ، حجّاج بن محمد اعور ( 205 ق ) .
الناسخ و المنسوخ « 2 » ، جلودى عيسى بن يزيد ( پس از 214 ق ) .
الناسخ و المنسوخ « 3 » ، ابو عبيد قاسم بن سلّام ( 223 ق ) .
كتاب در 29 باب تنظيم يافته است . در باب اول از فضيلت علم ناسخ و منسوخ سخن آمده است . آنگاه بابهاى بعدى همانند ابواب فقهى ( صلات ، زكات ، صيام و . . . آخرين باب امر به معروف و نهى از منكر ) عنوان گرديده و آيات منسوخ و ناسخ آنها آمده است . مطالب به سان كتابهاى حديثى و با ذكر سند است . « 4 »
ابو عبيد ، از بزرگان حديث ، ادبيات و فقه ، در هرات از مادر بزاد و در آن ديار دانش آموخت . به بغداد سفر كرد و در طرسوس هجده سال منصب قضاوت داشت . حج گذارد و در مكه وفات يافت . الغريب المصنف ( در غريب الحديث ) ؛ أدب القاضى ؛ فضائل القرآن ؛ الامثال ؛ الأموال از جمله تأليفات او است « 5 »
كتاب ياد شده ، به كوشش محمد صالح مديفر ابتدا در قالب پاياننامه كارشناسى ارشد ، دانشگاه محمد بن سعود ، رياض و سپس به صورت كتاب ، در رياض ، مكتبة الرشد ، 1418 ق / 1997 م انتشار يافته است .
الناسخ و المنسوخ من القرآن « 6 » ، ابن فضّال حسن بن على بن فضال ابو محمد ( 224 ق ) .
ناسخ القرآن و منسوخه « 7 » ، جعفر بن مبشّر ثقفى ( 234 ق ) .
الناسخ و المنسوخ « 8 » ، سريج بن يونس مروزى عابد بغدادى ابو حارث ( 235 ق ) .
الناسخ و المنسوخ « 9 » ، جعفر بن مبشّر بن احمد ثقفى متكلم ( 235 ق ) .
هامش
( 1 ) . ابن نديم ، 57 ؛ زركشى ، همانجا ؛ على شواخ ، 4 / 237 ؛ قتاده ، همانجا .
( 2 ) . نجاشى ، 181 ؛ صفار ، 632 .
( 3 ) . ابن نديم ، همانجا ؛ ابن خير ، 63 - 65 ؛ ياقوت ، 16 / 254 - 261 ؛ حاجى خليفه ، 2 / 1921 ؛ زركشى ، 2 / 152 ؛ زيد ، 312 - 314 ؛ صفار ، 630 ؛ مهدوى راد ، 30 .
( 4 ) . ابو عبيد ، كتاب ياد شده .
( 5 ) . زركلى ، 5 / 176 .
( 6 ) . بغدادى ، ايضاح ، 2 / 615 ؛ زركشى ، همانجا ؛ صفار ، 629 ؛ قتاده ، همانجا ؛ مهدوى راد ، 31 .
( 7 ) . ابن نديم ، همانجا ؛ زركشى ، همانجا ؛ زيد ، 314 ؛ صفار ، 631 ؛ على شواخ ، 4 / 237 ؛ قتاده ، همانجا .
( 8 ) . ابن نديم ، 283 ؛ زركشى ، همانجا ؛ زيد ، 314 - 315 ؛ صفار ، 632 ؛ على شواخ ، 4 / 237 - 238 ؛ قتاده ، همانجا .
( 9 ) . ابن نديم ، 57 ؛ زركشى ، همانجا ؛ قتاده ، همانجا .