اهل بيت
اين كلمه دوبار در قرآن مجيد آمده است :
1 .
رَحْمَتُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
( هود - 73 )
فرشتگان گفتند رحمت خدا و بركتهايش بر شما خاندان باد و منظور از اهل البيت خاندان حضرت ابراهيم عليه السّلام است . ( مجمع البيان )
2 .
إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً
( احزاب - 33 )
- مراد از آن پنج تن آل عبا ( صلوات اللّه عليهم ) هستند و بيشتر از هفتاد حديث از طريق شيعه و اهل سنت نقل شده كه اين آيه دربارهء پنج تن آل عبا است . به موجب همين روايات نه امام كه فرزندان امام حسين عليه السّلام هستند از اهل بيت مىباشند .
بنابراين اهل بيت همان چهارده معصومند .
مسلمانان به تبعيت از قرآن كلمهء اهل بيت را در اهل بيت حضرت رسول استعمال كردهاند و بطورى شهرت يافته كه ارادهء ديگرى از اين كلمه محتاج به قرينه است ( قاموس قرآن - بينش اسلامى سال سوم دبيرستان ، سال 1368 ، ص 20 - فاطمة الزهرا سيدهء نساء العالمين ، ص 469 )
اهل تأويل
اهل باطن . آنان كه به ظاهر قرآن التفات نكرده و به معنى تأويلى تكيه نمايند . كسانى كه از مشكاة نبوت كسب فيض كردهاند و آنان ائمه و اهل بيت رسولاند . ( لغتنامه - فرهنگ علوم عقلى )
اهل تقوى
وَ ما يَذْكُرُونَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ هُوَ أَهْلُ التَّقْوى وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ
( مدثر - 56 )
سزاوارترين . خداى تعالى ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 137 )
اهل ذكر
فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ
( نحل - 43 )
اهل بيت هستند . و از معصوم روايت شده كه فرمودهاند ماييم اهل الذكر ( مجمع البيان - اصول كافى ، ج 1 ، ص 304 - حديقة الشيعه ، ص 110 )
اهل ظاهر
مقابل اهل تأويل . آنكه بر ظاهر كتاب خدا عمل كند . ( لغتنامه )
اهل فرايض
يا ( - ) اصحاب فرايض
اهل قرآن
حافظ قرآن و عامل به آن ( فرهنگهاى نفيسى - جامع - آنندراج )
اهل قرى ( ق را )
در آيات چندى از قرآن مجيد از اهل القرى ( مردم دهكدهها ) ياد شده است . با اين مفاد كه بر آنها پيش از محمد پيامبران فرستاده شد ( يوسف 109 ) آيا ايمناند درحالىكه سرگرم بازيچههاى روز مىباشند عذاب بر آنان فرود آيد ( اعراف - 98 ) اگر با ايمان بودند بركات بر آنها نازل ميشد و چون نبودند عذاب ديدند ( اعراف - 96 ) اموال كافران آن متعلق به خدا و رسول است ( حشر - 7 )
اهل قريه ( ق ى )
مردم دهكده
1 .
إِنَّا مُنْزِلُونَ عَلى أَهْلِ هذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزاً مِنَ السَّماءِ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ .
( عنكبوت - 34 )
مراد ديار قوم حضرت لوط عليه السّلام است كه عذاب بر آنان نازل شد .
2 .
فَانْطَلَقا حَتَّى إِذا أَتَيا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَما أَهْلَها
( كهف - 77 )