خطبهء 65 از سخنان آن حضرت ( در آداب جنگ ) روزى در جنگ صفّين ( كه شبش ليلة الهرير كه در ماه صفر سال 37 هجرى بود ) به اصحاب خود بيان فرمود
( 1 ) خشيت و ترس از خدا ايثار مرد مسلم است * اين صفت محصول استشعار مرد مسلم است
اجتهاد مرد مسلم ريشه دارد در شعار * نيست او را ترك اشعار و فرار از كارزار
( پس اگر اينست مسلم را طريق بندگى * جملگى از وى بياموزيد راه زندگى )
سستى و فترت نبايد چيره گردد بر شما * بلكه بايد چشم دشمن خيره گردد بر شما
بر وقار خود ببايستى فزودن روز جنگ * وقت فرصت نيزه بايد زد بدشمن بيدرنگ
استقامت در ميادين نزاع و كارزار * مىكشاند دشمنانرا بر كمند اضطرار
پس نواجد را ز غيرت سخت بر هم بفشريد * گر چنين باشيد پيروزى غنيمت مىبريد
اين رويّه از همه تدبير و چاره اجدر « 1 » است * قلب دشمن را گزند و ناوك دردآور است
پوشيدن زره خود دار قبل از يورش و جنبانيدن شمشير در غلاف جهت آزمايش
( 2 ) كاملا بر تن زره پوشيد همچون پيرهن * آنچنانكه نقطهاى بيرون نماند از بدن
تيغ را قبل از كشيدن روى دشمن ، در غلاف * اين ور و آن ور بجنبانيد چندى در مصاف
( تا بهنگام كشيدن سهل و آسانتر شود * يا كه دشمن صوت هر آمادگى را بشنود )
خصم را با گوشهء چشم حقارت بنگريد * ( با شعاع هيبت و تخدير و غارت بنگريد )
چون به چشم پر نگاه كردن نشان وحشت است * ( خصم را انگيزه امّيد و جاى جرأت است )
هامش
( 1 ) اجدر شايسته