حذف آياتى از سوره توبه
از ابو موسى اشعرى چنين روايت شده است : « سورهاى مانند سوره برائت نازل شد كه بر داشته شد و من اين آيه را از آن حفظ كردم : إنّ اللّه ليؤيّد هذا الدين بأقوام لاخلاق لهم . . . ، همانا خداوند اين دين را با كسانى كه بهرهاى از كمال ندارند تأييد مىكند . . . » « 1 » همچنين از حذيفه روايت شده است ، « آنچه از سوره برائت مىخوانيد ، يك چهارم آن است و شما آن را سوره برائت مىناميد ، در حالى كه نام آن ، سوره عذاب بوده است . » « 2 » سند اين روايت نيز صحيح است .
روايات مربوط به اين ادعا بسيار است و خواننده مىتواند در اين مورد به كتب ديگر ، همچون الدرّ المنثور « 3 » مراجعه كند . در رواياتى نقل شده است كه حذيفه ، قرآن ابو موسى اشعرى را كه شامل آيات سوره برائت با آيات ديگرى بود از بين برد . اين روايت گوياى آن است كه اگر حذيفه اعتقاد به اصالت آيات زائد بر مقدار موجود داشت ، آنها را حفظ مىكرد و از بين نمىبرد . در حقيقت منشأ اين خيال بافيها ، ابو موسى اشعرى بوده است و علت افزودن آيه جعلى مذكور نيز با توجه به معناى آن ، چيزى جز توجيه اعطاى پستهاى دولتى به افراد منافق و بى بهره از دين نيست .
دو سوره خيالى « خلع » و « حفد »
از عجيبترين روايات ، رواياتى است كه دو سوره به نامهاى « خلع » و « حفد » را جزء قرآن مىداند و اين روايات مربوط به خليفه دوم است ، زيرا در روايات آمده است كه وى اين دو سوره را در قنوت نمازش مىخواند و در نسخههاى قرآن افراد نزديك به خليفه نيز موجود بوده است . متأسفانه راويان اين
هامش
( 1 ) . مجمع الزوائد ، ج 5 ، ص 302
( 2 ) . مستدرك حاكم ، ج 2 ، ص 330
( 3 ) . ج 1 ، ص 105