تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح الاشارات والتنبيهات — صفحة مقدمه 85

مساهمون:

صمقدمه ٨٥
يدرك ذاته أبدا . . . » 3 - نسخه خطّى شماره 1847 كتابخانه مجلس شوراى اسلامى در تهران نوشته شده در سال 1094 ه . ق . كه نسخه‌اى خوانا ، كم غلط وشامل همهء بخشهاى منطق ، طبيعيّات والهيّات مىباشد ، وبا نسخه شماره 689 كتابخانه آستان قدس رضوى هماهنگ است . 4 - نسخه خطّى شماره 5212 كتابخانه مجلس شوراى اسلامى كه احتمالا در سده يازدهم هجرى نوشته شده است . ( فهرست مجلس : ج 16 ، ص 43 ) ونسخه‌اى كم غلط ، كامل وشامل همهء بخشهاى منطق ، طبيعيّات والهيّات مىباشد وعبارات متن إشارات را هم به طور كامل آورده است . 5 - نسخه خطّى شماره 1889 كتابخانه خدابخش اورنبيل در شهر پتنه كشور هندوستان كه احتمالا نوشته حدود 700 ه . ق . است ( مفتاح الكنوز ( فهرست مخطوطات عربى كتابخانه ) : ج 2 ، ص 212 ) . اين نسخه نيز كامل وشامل همهء بخشهاى منطق وفلسفه بوده ، ليكن از حسن خط بىبهره وناسخ در بخش حكمت عبارتهاى كتاب را گاهى تغيير وگاهى تلخيص كرده است . 6 - نسخه خطّى شماره 38 ج كتابخانه دانشكده الهيّات دانشگاه تهران كه احتمالا نوشته سدهء يازدهم هجرى است ( فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه : ص 468 ) اين نسخه خوانا وشامل همه بخشهاى منطق وفلسفه بوده امّا داراى اغلاط واسقاطات بسيار است . 7 - نسخه چاپى در حاشية « شرح إشارات » خواجة نصير الدّين طوسي به نام « شرح الإشارات » كه يك بار در سال 1290 ه . ق . در « دار الطباعة العامرة » وبار ديگر در سال 1325 ه . ق . در « مطبعة الخيريّة » در مصر چاپ شده است . اين دو طبع با آن كه به لحاظ ظاهري وصفحه آرائى با هم تفاوت دارند ، ليكن به لحاظ ضبط كلمات مثل هم بوده وهيچ تفاوتى بين آنها نيست ، احتمالا چاپ دوّم از روى اوّلى حروف چينى شده است .

روش تصحيح كتاب

براي تصحيح كتاب « شرح إشارات » امام فخر رازي علاوة بر نسخه‌هاى چاپى عكسهائى از نسخه‌هاى خطّى فوق الذّكر تهيّه كرديم ، امّا از ضبط اختلاف نسخه‌هاى دو نسخه 38 ج كتابخانه دانشكده الهيّات دانشگاه تهران ونسخه 1889 كتابخانه خدابخش هند در بخش حكمت صرف نظر كرديم وبه عنوان نسخه‌هاى كمكى از آنها استفاده شد ، به سبب آن كه اوّلى داراى اغلاط واسقاطات بسيار بود ودوّمى در بخش حكمت داراى حذف وتلخيص ودخل وتصرّفهاى فراوان در عبارتهاى كتاب بود وضبط اختلاف نسخه‌هاى آنها حاصلى نداشت .