اى يونس ! قدريّه اين گفتهء خدا :
« وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ »
« 1 » را نمىگويند و سخن اهل بهشت :
« الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ »
« 2 » را نمىگويند . و سخن دوزخيان :
« رَبَّنا غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا وَ كُنَّا قَوْماً ضالِّينَ »
« 3 » را هم نمىگويند . و سخن ابليس :
« رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي »
« 4 » را هم نمىگويند و سخن نوح عليه السلام :
« وَ لا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِي إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَكُمْ إِنْ كانَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ هُوَ رَبُّكُمْ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ »
« 5 » را نيز نمىگويند » .
سپس فرمود : « خداوند مىفرمايد : فرزند آدم ! به مشيّت من است كه تو مىخواهى و به قوّت و نيروى من است كه واجبات مرا به درگاه من ادا مىكنى و به وسيلهء نعمت من توان بر نافرمانى مرا يافتهاى و من تو را شنوا و بينا و توانا ساختهام ! بنابراين هر خوبى كه تو را رسد از من است و هر بدى كه بر تو رسد از خودِ تو است ، اين هم بدان جهت است كه من از آنچه انجام دهم مؤاخذه نمىشوم ولى آنان ( بندگان ) مؤاخذه مىشوند » . آنگاه فرمود : « آنچه را كه مىخواهى براى تو سامان دادهام » . « 6 »
2 - كلينى از صفوان بن يحيى نقل كرده است ، مىگويد : به امام
هامش
( 1 ) - انسان / 30 : و شما هيچ چيز را نمىخواهيد مگر اينكه خدا بخواهد .
( 2 ) - اعراف / 43 : سپاس خدايى را كه ما را به اين نعمتها راهنمايى كرد ، اگر راهنمايى نمىكردهرگز هدايت نمىيافتيم .
( 3 ) - مؤمنون / 106 : پروردگارا ! بدبختى ما بر ما چيره شد و ما قومى گمراه بوديم .
( 4 ) - اعراف / 16 : فَبِما اغْوَيتَنى پروردگارا اكنون كه مرا گمراه كردى !
( 5 ) - هود / 34 : اگر خداوند بخواهد شما را گمراه سازد هرگز نصحيت من براى شما سودى نخواهد بخشيد هر چند بخواهم شما را نصيحت كنم .
( 6 ) - المحاسن : ص 244 .