حكم را گفتم كه خدا را جسم مىدانند فرمود : « براستى كه چيزى همانند خدا نيست ، چه ناسزاگوى و ياوهسرايى بالاتر از اين كه آفرينندهء همه چيز را به جسم يا صورت يا وضع مخلوق يا محدوديّت يا داشتن اعضا وصف كنند درحالى كه خداوند بسى برتر از اين حرفهاست ! » . « 1 »
2 - همو از حسن بن عبدالرّحمان حمّانى نقل كرده است ، مىگويد : به امام كاظم عليه السلام گفتم : هشام بن حكم معتقد است كه خداوند جسمى است كه هيچچيز مانند او نيست ؛ او دانا ، شنوا ، بينا ، توانا ، متكلّم و ناطق است ، درحالى كه كلام ، قدرت و علم از يك سنخند و هيچكدام از آنها آفريده نيست .
امام عليه السلام فرمود : « خداوند او را بكشد ! او نمىداند كه جسم محدود است و كلام غير از متكلّم است ، پناه به خدا ! از اين گفتهء او به درگاه خدا بيزارى مىجويم ، خداوند نه جسم است ، نه صورت و نه محدود است ، هر چيزى جز او مخلوق است و هر چيزى به ارادهء او و به مشيّت او بستگى دارد ، بدون اينكه چيزى بگويد و يا بهخاطر بگذراند و به زبان چيزى را جارى كند » . « 2 »
3 - از محمّد بن حكيم نقل كرده است ، مىگويد : سخن هشام جواليقى و گفتهء او را دربارهء جوان موفّق و همچنين سخن هشام بن حكم را براى امام كاظم عليه السلام نقل كردم ، فرمود : « براستى كه هيچچيز شبيه خدا نيست » . « 3 »
4 - فتح بن عبداللَّه آزاد شدهء بنىهاشم مىگويد : به امام كاظم عليه السلام
هامش
( 1 ) - كافى : 1 / 105 .
( 2 ) - همان : 1 / 106 .
( 3 ) - همان .