اختلاف حديث
1 - عياشى به سند خود از حسن بن جهم به نقل از امام كاظم عليه السلام آورده است ، فرمود : « هرگاه به دو حديث متفاوت برخورديد آنها را به كتابها و احاديث ما بسنجيد ، اگر با آنها همخوانى داشت حق است و اگر نه باطل است » . « 1 »
2 - صدوق از ابراهيم بن عبدالحميد به نقل از امام كاظم عليه السلام از قول رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم آورده است ، فرمود : « بدانيد ، آيا ممكن است كسى درحالى كه بر بالشهاى خود تكيه زده است مرا تكذيب كند ؟ پرسيدند : يا رسول اللَّه ! كيست كه شما را تكذيب كند ؟ فرمود : كسى كه حديثى به دستش مىرسد ، مىگويد : هرگز رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اين را نگفته است ! بنابراين اگر حديثى از من به دست شما رسيد كه مطابق حق بود ، من آن را گفتهام ولى اگر حديثى از من به شما رسيد كه با حق همخوانى نداشت پس من آن را نگفتهام و من جز حق هرگز چيزى را نمىگويم » . « 2 »
3 - همو با همين اسناد مىگويد : « رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرموده است : از تكذيب خدا بترسيد ! گفتند : يا رسول اللَّه ! چنين چيزى چگونه ممكن است ؟
فرمود : كسى از شما مىگويد : خداوند فرموده است ! درحالى كه خداوند مىفرمايد : دروغ مىگويى ، من آن را نگفتهام . يا مىگويد : خدا ( اين را ) نگفته است ! خداى عزّ و جلّ مىفرمايد : دروغ مىگويى ، من آن را گفتهام » . « 3 »
هامش
( 1 ) - تفسير عياشى : 1 / 9 .
( 2 ) - معانى الأخبار : ص 390 .
( 3 ) - همان .