و قول خداى تعالى :
« وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ »
« 1 » گفتم : مگر خداوند نمىگويد : « فِي بِضْعِ سِنِينَ » « 2 » در حالى كه چندين سال بر مسلمانان گذشت - زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و زمان فرمانروايى ابوبكر - تا اين كه زمان عمر دينداران ( روميان ) بر فارس پيروز شدند ؟
فرمود : « مگر من به تو نگفتم كه اين آيات تأويل و تفسير دارد ، اى ابوعبيده ! قرآن ناسخ و منسوخى دارد ، آيا نشنيدهاى قول خداى تعالى :
« لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ »
« 3 » يعنى به ارادهء او بستگى دارد كه تأخير اندازد مقدّم را يا آنچه را كه مؤخّر است جلو بيندازد تا روزى كه با نازل شدن نصرت بر مؤمنان در آن روز قضاى الهى حتمى شود و آن است قول خداى تعالى :
« وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ »
« 4 » سپس فرمود :
« وَعْدَ اللَّهِ لا يُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ * يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا »
- يعنى آنچه را كه حاضر مىبينند -
« وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ »
« 5 »
.
فرمود : « حاضر دنيا را مىبينند و آنها از آخرت غافلند .
قول خداى تعالى :
« ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا السُّواى أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ
هامش
( 1 ) - روم / 4 : در آن روز مؤمنان ( به خاطر پيروزى ) خوشحال خواهند شد . . .
( 2 ) - همان : در چند سال .
( 3 ) - همان : همهء كارها از آن خداست ، چه قبل و چه بعد .
( 4 ) - همان / 5 : به سبب يارى خدا ؛ هر كه را بخواهد يارى مىكند ( او صاحب قدرت و مهربان است ) .
( 5 ) - همان / 6 و 7 : وعدهء خدايى است و خداوند هرگز وعده خلافى نمىكند هر چند بيشتر مردم نمىدانند . ( مردم ) تنها ظاهرى از زندگى دنيا را مىبينند و از آخرت و پايان كارها بى خبرند .