مشجر كه براي خاندانهاى عرب ويا براي كتابهاى تاريخ نوشتهاند تقليد وگرفتهء از اين روش باشد .
اين تشجير مانند بكار بردن جدول وستونبندى ونردبانسازى وبكار گرفتن حرفهاى تهجى ويا دواير وخط مستقيم كه در آثار خود أرسطو وابن سينا وابن طملوس وأبو الصلت اشبيلى وخواجهء طوسي وأبو البركات بغدادي واولر فرانسوى مىبينيم كوششى است براي نزديك ساختن منطق كيفى به رياضى كمي « 1 » .
نسخههاى منطق أرسطو
از ترجمهء عربى منطق أرسطو دو نسخه در دست هست :
1 - شمارهء 2346 ملى پاريس ( فيلم 1357 دانشگاه تهران 1 : 391 ) كه عبد الرحمن بدوي همهء بخشهاى آن را از روى همين نسخه چاپ كرده است .
ريچارد والستر
Richard Walzer
در مجلهء ارينس
Oriens
در 1963 - ( 6 : 1 ص 92 - 142 ) واستفان پانوسى در مجلهء دانشكدهء أدبيات دانشگاه تهران ( 76 و 87 : 145 - 180 ) بر آن نقدي نوشتهاند .
وصف نسخهء پاريس در ديباچههاى بدوي وبهتر از آن در ديباچهء خليل جر بر چاپ قاطيقورياس عربى وسريانى ( ص 183 - 200 ) آمده است .
2 - شمارهء 3362 احمد ثالث در طوپقپو سراى استانبول از سدهء 10 ( قرطاى 6643 - فهرس المخطوطات المصورة 1 : 238 ) از ايساغوجى تا برهان .
هامش
( 1 ) پيوستگى منطق ورياضى نزد خواجهء طوسي از نگارنده در يادنامهء خواجهء طوسي ص 176 تا 175 .