پيمانشكنى كردند و هم نسبت به پيامبر كفر ورزيدند .
چون پيامبر درگذشت مردم جز على عليه السلام را سركار آوردند ، ابليس تاج سلطنت بر سر نهاد و منبرى سرپا كرد ، فورى بالاى آن نشست و سواره و پياده سپاه خود را گرد آورد . سپس به ايشان گفت : شاد باشيد كه كسى تا امام قيام كند خدا را اطاعت نخواهد كرد و ابوجعفر عليه السلام اين آيه را تلاوت فرمود :
« وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ »
« 1 » و فرمود :
« تأويل اين آيه مربوط به زمانى است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از دنيا رفت .
منظور از « الظّن » ظن ابليس است موقعى كه منافقان به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گفتند : او از روى هواى نفس سخن مىگويد ، ابليس به آنها نوعى ظن و گمان برد و سرانجام گمان او را تصديق كردند . » . « 2 »
22 - از عبداللَّهبن نافع ازرق نقل كرده است كه بارها مىگفت : اگر من مىدانستم كه بين شرق و غرب دنيا كسى هست كه مركبهاى سوارى مرا به او برسانند نزد او مىرفتم تا او بر من ثابت كند كه على عليه السلام با وجود اين كه اهل نهروان راكشت ، به آنها ستم نكرده است ! به او گفتند : غير از فرزندان وى ؟
گفت : مگر در بين فرزندان او عالِمى هست ؟ گفتند : اين نخستين دليل بر جهل تو است ! كه خاندان او را خالى از فردى عالم مىپندارى ؟ پرسيد :
عالِم ايشان امروز چه كسى است ؟ گفتند : محمّدبن على بن حسينبن
هامش
( 1 ) - سبا / 20 : به يقين ابليس گمان خود را دربارهء آنها ( و هر جمعيتى كه از ابليس پيروى كنند ) محققيافت ، پس آنان همگى از او پيروى كردند جز اندكى از مؤمنان .
( 2 ) - كافى : 8 / 344 .