گفتم : فدايت شوم ! اگر كسى روزهء ماه شعبان نگرفته باشد ، چه كند ؟
فرمود : « آن شبى را كه شك دارد ، نيّت آخر شعبان مىكند ، اگر از ماه رمضان هم باشد كفايت مىكند و اگر از شعبان هم باشد ضررى ندارد ! » .
عرض كردم : چگونه روزهء مستحبى از روزهء واجب كفايت مىكند ؟
فرمود : « اگر كسى روزه ماه رمضان به عنوان مستحب روزه بگيرد در حالى كه نمىداند از ماه رمضان است و بعد بداند كه ماه رمضان بوده است ، كفايت مىكند ، چون واجب در حقيقت همان روز انجام گرفته است و روزهء وصال ( نيّت كند ، بيش از يك روز از صبح تا مغرب بىفاصله روزه بگيرد ) حرام است . و روزهء سكوت و روزهء نذر معصيت و روزهء دهر ( مداوم ) حرام است .
اما روزهاى كه صاحبش مختار است ، روز جمعه ، پنجشنبه و شش روز از ماه شوال پس از رمضان و روزهء روز عرفه و روز عاشورا است ؛ در تمام اينها شخص مختار است ؛ اگر خواست روزه مىگيرد و اگر خواست نمىگيرد .
و اما روزهء اجازه ، زن نمىتواند روزهء مستحبى بدون اذن شوهرش بگيرد ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرموده است : هر كه بر جمعى وارد شود ، بدون اذن آنها نبايد روزهء مستحبّى بگيرد !
امّا روزهء تأديب ، آن است كه چون كودك در آستانهء بلوغ قرار گرفت روزهء تأديبى ( تمرينى ) مىگيرد ولى واجب نيست و همچنين مسافر اگر اول روز چيزى خورده است و بعد وارد محل زندگيش مىشود ، بقيّه روز را امساك مىكند ولى واجب نيست .
و امّا روزهء اباحه ، براى كسى كه از روى فراموشى چيزى خورده و يا غير عمد استفراغ كرد ، خداوند اين دو مورد را مباح شمرده و روزهاش را
مسند الإمام السجاد (ع) (مسند امام سجاد ع) (فارسى) — صفحة 305
مساهمون: الشيخ عزيز الله عطاردي
ص٣٠٥