نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 279

سيما آنهايى كه تابع عايشه بودند و به حرب حضرت امير المؤمنين ع بيرون آمدند با آن كه حرب آن حضرت حرب رسول است و حرب رسول ، حرب خداست و او بارها از حضرت رسول اللّه ص اين معنى را شنيد و فهميد و دانست و مخالفت كرد . و اتباع البهيمة رغا فاجبتم و عقر فهربتم اى اهل بصره شما تابعان چهار پاييد چون آن چهار پا آواز كرد شما او را جواب داديد و چون مجروح شد گريختيد . اين وجه سيوم است از مذمت اهل بصره و مراد از بهيمه آن اشترى است كه عايشه بر آن سوار بود و غرض آنست كه اهل بصره تابع اشتر شدند و ملاحظه آن اشتر مى كردند مادامى كه آن اشتر به حال خود ايستاده بود و عايشه [ 107 آ ] بر پشت آن اشتر سوار بود اهل بصره كه لشكر او بودند مقيم بودند بر اطاعت عايشه و مصر بودند به حرب حضرت امير المؤمنين ع « و امام المتقين و يعصوب الدين طالب كل طالب و غالب كل غالب مظهر العجائب و مظهر الغرائب على بن ابى طالب عليه السلام و افضلها » چون آن اشتر را پى كردند و مجروح گشت و افتاد آن قوم منهزم گشتند پس ايشان اتباع بهيمه بوده باشند و هر كه تابع بهائم باشد حال و مرتبه وى معلوم است كه چه خواهد بود . و اين مذمت اشنع است از مذمت دومين به جهت آنكه متابعت بهائم ادون و اذول است از متابعت زنان و مراد از فرياد خواندن عايشه است مرقوم را به حرب حضرت امير المؤمنين ع در حالتى كه سوار بود بر اشتر . اخلاقكم دقاق خلقهاى شما اى اهل بصره حقير و ضعيف و قبيح است و خلق خوب نداريد « يعنى صفات پسنديده نداريد » . اين وجه چهارم است از مذمت اهل بصره و مراد آنست كه اخلاق پسنديده و اوصاف حميده كه نسبت به نوع انسان