نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 278

ميعاد بود جمع گشتند حضرت امير المؤمنين على ع در مسجد جامع بصره در آمد و نماز صبح را با آن قوم گزارد و چون از نماز فارغ شد برخاست و روى بجانب قوم كرد و پشت مبارك به طرف قبله از جانب راست محراب و حمد و ثناى خداى گفت و صلوات بر حضرت رسالت پناه و آل وى صلوات اللّه عليهم فرستاد و از براى مؤمنين و مؤمنات استغفار كرد و آن گه فرمود كه : « يا اهل البصرة و يا اهل الموتفكة » اى اهل بصره و اى اهل شهرى كه با اهل خود منقلب شد وزير و زبر گرديد و اهل او هلاك شدند . و موتفكه نام بصره است و انقلاب بصره و هلاك شدن اهل او مذكور خواهد شد ان شاء اللّه تعالى . كنتم جند المراة اى اهل بصره شما لشكر زن بوديد . بدان كه حضرت امير المؤمنين مذمت كرده بصره را از چند وجه : اول آنكه فرمود « كه لشكر زن بوديد و هم گفت » يا اهل الموتفكه يعنى اى اهل شهرى كه زير و زبر شد با اهل خود و خراب شد و اهل او همه هلاك گشتند زيرا كه معلومست كه زير و زبر گشتن و خراب گرديدن شهر و هلاك شدن اهلش به غرق يا خسف يا مانند آن به جهت فساد و شرارت و ظلم و معصيت [ 106 ب ] و استحقاق عذابست . دوم آنكه فرمود كنتم جند المراة يعنى لشكر زن شديد كه آن عايشه است زيرا كه ايشان او را متولى امور خود گردانيدند و تابع امر وى شدند و ظاهر است كه هر كه تابع زن باشد پيش اهل نظر مذموم و ملوم باشد و كم عقل و ضعيف الراى باشد .