نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 275

و محكم گردان پاى خود را در زمين به طريقى كه به هيچ وجه بر كنده نشود از جاى خود زيرا كه اين معنى مستلزم قوت دل است و موجب ثبات لشكر است و مظنه شجاعت است و نشانه صبر و تحمل است بر جدال و قتال و از اسباب مغلوبيت دشمن است . ارم ببصرك اقصى القوم اين امر چهارم است يعنى چشم خود را به نهايت لشكر انداز و همه قوم را نظر كن تا مطلع شوى بر كيفيت و كميت لشكر و تميز كنى ميان مقاتل و غير مقاتل و بدانى كه ترا چه كارى مى بايد كرد و چه نوع اهتمام مى بايد نمود و بر چه اقدام مى بايد كرد . و غض بصرك اين امر پنجم است يعنى چشم خود را باز دار و از نظر كردن به طرف دشمن بعد از آن كه يك بار نگاه كردى و حال ايشان را دانستى زيرا كه عدم التفات به طرف ايشان بعد از يك نظر دلالت مىكند بر ثبات و فرار نفس و عدم اعتبار دشمن و مد نظر به طرف ايشان مقتضى ديدن بريق شمشيرهاست و اين موجب غالب شدن خوف و هيبت است بر نفس و نيز مضر چشم است . گفته‌اند بهترين نظر در حرب آنست كه كسى نظرى تيزى اندازد به طرف دشمن از روى قهر و غضب بر سيل ترصد فرصت . و اعلم ان النصر من عند اللّه سبحانه و تعالى اين امر ششم است يعنى بدان كه نصرت از نزد خداى تعالى است چنان كه حق سبحانه و تعالى مى فرمايد كه وَ ما جعَلَهَُ اللّهُ إِلّا بُشْرى لَكُمْ وَ لِتَطْمَئِنَّ يعنى نيست نصرت الا از پيش خداى كه غالب و حكيم است زيرا كه چون كسى در جهاد با اعداى خدا و رسول خدا اين ملاحظه كند كه نصرت از پيش خداست خواهد دانست كه حق سبحانه و تعالى او را نصرت مىدهد