عثمانيان سابقه داشته و نه پيش از آن ؛ زيرا تعميرات او سراسر مسجد ، جز حجرهء شريف نبوى و محرابهاى سهگانه و منبر ومنارهء اصلى را در بر گرفت .
عمران مسجد دوازده سال ؛ يعنى از 1265 - 1277 ه . / 1848 - 1861 م .
مدت گرفت . در سبب عمارت ، برزنجى « 1 » چنين گويد كه : در سال 1263 ه .
چهارصد سال از عمارت سلطان قايتباى در مسجد شريف نبوى گذشته بود .
بنابراين در برخى از سقفها و ستونها خرابى افتاده بود و نياز به تعمير و تجديد داشتند . اين امر سبب شدكه شيخالحرم داودپاشا و اعيان مدينهءمنوّره نامهاى به سلطان عبدالمجيد بنويسند و در آن از شكستها و شكافهايى كه در ديوارها و گنبدها پديد آمده و احتمال خطر سقوط مىرفت شرح مفصلى دادند .
از سوى سلطان در اجابت شيخالحرم و اعيان مدينهء منوره به سال 1263 ه . مقرر شد كه يكى از رجال دولتى با يكى از مهندسان متخصص براى تفحص در امر مسجد به مدينه آيند . ورود اين هيأت در سال 1265 ه .
بود . اينان صحت ادعا را تصديق كردند و به انجام آن مهم همت گماردند . قضا را در همان سال يكى از گنبدهاى مسجد بر سر گروهى از زوار رسول اللَّه صلى الله عليه و آله هنگام زيارت فرو ريخت و سبب مرگشان شد . « 2 »
اينان پس از مشاهدهء وضع مسجد به آستانه ( استانبول ) بازگشتند و سلطان عبدالمجيد را از ضرورت عمارت و تجديد بنا در مسجد شريف نبوى آگاه نمودند وگفتند تأخير ، بيش ازاين روا نيست . سلطان فرمان عمارت مسجد را صادر كرد .
سلطان عبدالمجيد دوست داشت كه مسجد شريف نبوى از حيث معمارى مانند مساجد استانبول شود كه به فخامت بنا و بلندى گنبدها كه بر
هامش
( 1 ) - السيد جعفرالبرزنجى ، نزهة الناظرين فى مسجد سيدالأولين و الآخرين ، ص 27
( 2 ) - على بن موسى ، وصف المدينةالمنورة ، رسائل فى تاريخ المدينةالمنورة ، ص 57