اصلى تا باب جبرئيل تمام كرد . بناى قسمت آخر مسجد را هم به پايان رسانيد . سپس به كار در قسمت غربى صحن پرداخت . منارهاى را كه در ركن شمال غربى آن بود ويران نمود و سه صف ستون كارگذاشت و بر آنها طاقها زد و گنبدها برآورد . ولى در ماه جمادىالأولاى سال 1271 ه . مرگش فرا رسيد . « 1 »
در اين فاصله يعنى به سال 1269 ه . / 1852 م . بورتون « 2 » مدينهء منوره را زيارت كرد . و وضع مسجد شرف نبوى را كه تحت تعمير و بناى سلطان عبدالمجيد بود چنين وصف مىكند :
1 - مسجد شريف نبوى متوازىالأضلاع است . فضاى ميانى بدون سقف است و آن را صحن گويند كه صفوف متعددى از ستونها و رواقها ، آن را احاطه كردهاند .
2 - مسجد سقفهاى گنبدى دارد .
3 - در جانب شرقى سه صف از ستونهاست و در جانب غربى چهار صف .
4 - بعضى از ستونها رنگين و مزين به رنگهاى گياهى سياه و قرمز .
5 - جانب شمالى ، هنوز تعمير آن به پايان نرسيده .
6 - مئذنهء شمال غربى ( كه از چوب است ) خراب شده و بنايش تجديد گرديده .
7 - بابالسلام دو طرفش به رخام وقيشانى پوشيده شده و بر آن كتيبههايى است به آب طلا .
8 - بر سر منارهء بابالسلام مخروطى است از طلا .
هامش
( 1 ) - نزهة الناظرين ، ص 36 - 32 ، با تصرّف .
( 2 )2 - BURTON , R , : Personal Narrative ( London 1907 ) 336