شريف نبوى ؛ يعنى از عمارت سلطان عبدالمجيد اول وضع مسجد را در عهد سلطان محمود چنين وصف مىكند « 1 » :
مسجد را ده رواق در جانب قبله بود ( يعنى سه رواق بيشتر از عمارت قايتباى ) اين بخش از اهتمام و توجه بسيار بهرهمند شده بود .
چهار رواق در جانب غربى و در هر جانب شمالى و شرقى نيز سه رواق بوده است .
ستونهاى مسجد قطرهاى متفاوت داشتهاند .
ستونهاى روضه از پايين تا نصف ، آن در رخام پوشيده بودند ، با آرايشهاى نباتى .
سقف را گنبدهاى كوچكى بود .
ديوارها رنگ سفيد داشتند ، جز ديوار قبلهاى كه از مرمر بود و بر آن كتيبههايى نوشته بودند .
زمينِ جناحِ قبلهاى در مرمر پوشيده شده و نزديك قبر به موزائيك .
در ديوار قبلهاى پنجرههاى بزرگ است با شيشههاى رنگين و در ديوارهاى ديگر پنجرههاى كوچك است ولى بدون شيشه .
حجرهء قبر شريف و اطراف آن را گنبد بزرگى پوشيده است .
صحن ، مفروش از رمل است . در وسط آن بنايى است كوچك با گنبدى كه جاى چراغهاست . آن را « قبةالذخائر » گويند .
مسجد را چهار درِ اصلى است : بابالسلام ، بابالرحمه ، باب جبرئيل و بابالنساء . اطراف بابالسلام پوشيده از رخام بورسلان ( قيشانى ) است و بر آن كتيبههايى است به آب طلا .
هامش
( 1 )1 - Burcrckhyd , pp : 330