و اصلاحاتى در جانب شمالى بهوجود آورد . اين مطلب را « بوركارد » كه در سال 1230 ه . / 1815 م . مدينه را زيارت كرد ، نوشته است . « 1 » همچنين ديوارهاى خارجى قبر شريف را به بورسلان پوشيد . هنگامى كه ابراهيمپاشا حاكم مصر در حجاز والى جده بود و مدينهء منوره هم در قلمرو او بود ، در عهد سلطان محمود به عمارت مسجد شريف نبوى قيام كرد . اين امر در سال 1233 ه . / 1817 - 1818 م . صورت پذيرفت . « 2 »
سلطان محمود قصد داشت بر همهء سقفها گنبد نهد . در سال 1235 ه .
وسايل كار را از آستانه ( استانبول ) به مدينه آورد ولى شيخ حرم نبوى مانع اين كار شد ؛ زيرا مىترسيد گنبد شريف به سبب خراب كردن سقفهاى مجاور آن آسيب ببيند . بنابراين مهندسى كه آمده بود به ترميم قسمت پايانى مسجد و چند مئذنه اكتفا كرد و اين در سال 1236 ه . بود .
اعمال ترميم و تجديد در عهد اين سلطان در سال 1245 - 1255 ه .
ادامه يافت و رنگ كردن گنبد شريف به رنگ سبز در سال 1255 ه . پايان گرفت . « 3 »
بوركارد به هنگام ديدارش در سال 1230 ه . / 1815 م . از مسجد
هامش
( 1 )1 - BURCKHRD , j : Tro Vels in Arabien ( London , 1968 ) 340( 2 ) - ايوب صبرى ، ج 2 ، ص 763 و بنگريد به المدينةالمنوره تطورهاالعمرانى ، ص 90
( 3 ) - صالح لمعى در المدينةالمنوره تطورهاالعمرانى و تراثهاالمعمارى ، صفحهء 9 گويد :
تجديد گنبد و رنگآميزى آن به رنگ سبز ، در سال 1228 ه . / 1813 م . بوده ، و اين بر طبق كتيبهء داخل گنبد است . موريتز تاريخ اصلاح گنبد را 1250 ه . / 1834 - 1835 م . ضبط كرده است . اما ابراهيم رفعت پاشا در مرآةالحرمين تاريخ گنبد را در سال 1233 ه . / 1817 م . و تاريخ رنگآميزى و ترميم آن را سال 1255 مىداند . ج 1 ، ص 465 ؛ عبدالقدوس الأنصارى ، آثار المدينة المنوّره ، ص 107 - 106 ؛ البتنونى ، الرحلة الحجازيه ، ص 245