لمعهء ( 5 ) ( شروط شكل سوم )
( شرط اول ) : صغرى بايستى موجبه باشد ( 680 ) و گرنه جايز خواهد بود كه طرفين گاهى متوافق باشند و گاهى نباشند : باينكه نوع ( 682 ) و فصلش ( 683 ) از نوع ديگريكه با جنس ( 685 ) آن نوع مباين است سلب گردد ( 682 ) . يا يكى از دو نوع از ديگرى سلب و فصلش بر آن حمل گردد ( 683 ) .
( شرط دوم ) فعليت صغرى است . و إلّا اختلاف لازم مىآيد ( 686 ) .
( شرط سوم ) كلى بودن يكى از دو مقدمه است . و گرنه جايز خواهد بود آن بعضيكه محكوم عليه به اكبر است غير از آن بعضى باشد كه محكوم عليه به اصغر است ( 687 ) .
با رعايت اين سه شرط ضروب منتجهء اين شكل شش است . زيرا هشت ضرب بواسطهء شرط كيفى « * 1 » ساقط ميگردد و دو ضرب بواسطهء شرط كمى حذف مىشود ( 688 ) .
شش ضربيكه باقى ميماند عبارت است از : دو قسم از جهت كم كه دو صغراى موجبه هستند ( 689 ) « * 2 » با دو قسم كبراى كلى از جهت كيف « * 3 » و صغراى موجبهء كليه با دو قسم كبراى جزئيه از جهت كيف « * 4 » ( 690 ) .
هامش
( * 1 ) موجبه بودن صغرى .
( * 2 ) موجبهء كليه و جزئيه .
( * 3 ) موجبه و سالبه .
( * 4 ) سالبه و موجبه .