تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 609

مساهمون:

ص٦٠٩
و همچنين قبول مىكند ، كه هرموجودى در مكان باشد جسم است ، و هرجسمى مركب است ، و هرمركبى حادث است پس موجود اول كه بلا اول است در مكان نيست زيرا حادث نيست ، و نيز موجود اول مكان ندارد ، زيرا وجودش پيش از وجود هرزمان و مكانى است و حال آنكه مكين و مكان در وجود توام‌اند ، و بعد از قبول اين مقدمات مىانديشد كه اگر موجود اول حقيقت دارد پس او در كجا است ، و باز قبول مىكند كه مردگان حركت ندارند و كارى از آنان ساخته نيست و به كسى ضررى نميرسانند و با اينهمه از مرده مىهراسد ، و از اين گونه احكام وهمى بسيار است كه اگر علما و شرايع الهى با آنها مبارزه نمى - كردند اين قضايا جزء مشهورات ميبود و به اين جهت عقل و وهم هميشه در مبارزه‌اند و آنانيكه از عقل كمتر بهره دارند و وهم در وجودشان بر عقل غالب است به اين قضايا تن ميدهند .

6 - مسلمات - تسليميات

( 952 ) مسلّميات قضايائى است كه مورد تسليم ظاهرى فردى يا جمعى يا مردمى مىباشد . و ممكن است موافق با حقيقت يا غيرموافق باشد و گوينده آن را باور داشته يا نداشته باشد . ( 953 ) فرق مسلمات با مشهورات آن است كه كسى كه مشهورات را به كار ميبرد مفاد قضيه در نظرش راجح است ولو آنكه جازم نباشد و در تسليم رجحانهم شرط نيست .