از اشتباهات معنوى مربوط بقضيه و « چهار » قسم مربوط به قياس است در اينجا اقسام لفظى و سه قسم اشتباهات معنوى كه مربوط بقضيه است بيان شد ، و چهار قسم كه مربوط بقياس است ضمن مغالطه ذكر خواهد شد .
( 950 / 2 ) علل اشتباهات لفظى در مفردات از اين قرار است :
1 - اشتراك .
2 - تشابهات اعلالى .
3 - احوال عارضه بر لفظ از قبيل سكون و حركت و اقسام حركات و نقطه .
اشتباهات لفظى از جهت تركيب لفظ :
1 - اشتراك در تركيب .
2 - تفصيل مركب .
3 - تركيب مفصل .
اشتباهات معنوى مربوط به قضيّه :
1 - جمع مسائل در يك مسئله .
2 - ايهام عكس .
3 - اخذ ما بالذات بجاى ما بالعرض و به عكس .
4 - سوءاعتبار حمل .
اشتباهات معنوى مربوط به قياس :
1 - عدم اتحاد اجزاء قياس با اجزاء نتيجه .
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 607
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
ص٦٠٧