تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 571

مساهمون:

ص٥٧١
از جدا شدن سر اتفاقى نيست بلكه به علت مشتركه‌اى مستند مىباشد كه در هرموردى موجود است بنابراين هرانسانى كه سرش بريده شود بالضروره خواهد مرد .

اقسام تجربه

( 878 ) تجربه بر چهار قسم است دو قسم از جهت تجربه‌كننده و دو قسم از جهت مورد تجربه حاصل ميگردد و با تداخل و اجتماع دو - قسم اول با دوم مجموعا چهار قسم يافت مىشود و اقسام از اين قرارند : 1 - مجربات عمومى 2 - مجربات خصوصى . 3 - مجربات مطلق 4 - مجربات مقيد . و توضيح هريك از اين قرار است : ( 879 ) مجربات عمومى ، احكامى هستند كه عموم مردم مختلف در زمانها و مكانهاى متفاوت آن را بتجربه درآورده و حكم ثابت كلى ضرورى صادر نموده‌اند . قطعى بودن اين احكام كليّت و عموميّت دارد و با مرور زمان و تغيير مكان و اختلاف شرايط تغييرپذير نبوده و هيچگاه از اعتبار و سنديت خارج نميشوند . مثل حكم باينكه هرجسمى متحيّز است و هر آتشى سوزاننده است و هرمركّبى قابل انحلال است اين احكام ثابت و دائم أزلى و ابدى مىباشد . ( 880 ) مجربات خصوصى ، احكامى است كه نتيجهء تجربهء اشخاص معين و معدودى ميباشند . اعتبار و سنديت اين احكام براى خود شخص