مثال از شكل اول
هرگاه بهار باشد بارانها ريزان است . و هرگاه بارانها ريزان باشد گلها شكفته است .
نتيجه : هرگاه بهار باشد گلها شكفته است .
( دوم ) آنكه جزء مكرر . جزء غيرتام يعنى از يك جزء مقدم و قسمتى از تالى مركّب باشد .
مثال
( صغرى ) : اگر چنين است كه بارندگى در زمستان و بهار موجب زيادتى آب چشمهها و رودها مىباشد . در اين صورت سبزه و گياه فراوان خواهد روئيد .
( كبرى ) : اگر چنين است كه هرگاه باران ببارد سبزه و گياه فراوان ميرويد . پس چرندگان فربه ميشوند .
( نتيجه ) : اگر در فصل زمستان و بهار باران كافى ببارد چرندگان فربه خواهند گرديد .
( سوم ) آنكه جزء مكرر تمام يك مقدمه و جزئى از مقدمه ديگر باشد و نسبت به يكى تام و نسبت به ديگرى غيرتام باشد .
مثال
( صغرى ) : اگر چنين است كه هرگاه در فصل زمستان و بهار بارندگى به حد كافى باشد . نهرها و چشمهها پرآب خواهد بود . در اين صورت در صحرا سبزهها و گلها خواهد روئيد .