به همان دليل خلف و عكس و افتراض كه در قياسهاى حمليه ذكر شد ثابت ميگردد .
قياس شرطيه مركب از دو منفصله
( 749 ) قياس مركب از دو منفصله نيز همان اقسام سهگانه را دارد . و جزء مكرّر يا جزء تام از هردو مقدمه ، و گاهى جزء غير تام نسبت بهردو مقدمه . و گاهى نسبت به يكى تام و نسبت به ديگرى غيرتام است .
مثال جزء تام در هردو مقدمه
هرعددى يا زوج . و يا فرد است .
هرعددى يا فرد است . و يا به دو متساوى قسمت مىشود .
هرعددى يا زوج است . و يا غيرمنقسم به دو متساوى مىباشد .
مثال ديگر
هميشه هرجسمى بسيط . و يا مركب است .
هميشه هرجسمى مركب . و يا خفيف يا ثقيل است .
هميشه هرجسمى بسيط . يا خفيف يا ثقيل است .
مثال جزء غيرتام در هردو مقدمه
( صغرى ) هميشه يا در زمستان و بهار بارندگى مىشود و يا نهرها و رودها خشك است و كشتها نابود مىشود .
( كبرى ) هميشه يا خشكى نهرها سبب قحطى مىشود . و يا - 32 -