و با تقديم و تاخير اين قضايا تركيبهاى مختلفى حاصل مىشود كه چون اهميت زيادى ندارد قابل توجه نميباشد .
آراء منطقيان در باب اقترانيات شرطيه و بخصوص در قياس مركب از دو منفصله بطوريكه در صفحات بعد اشاره خواهد شد بسيار مختلف و متناقض است . حتى افضل الدين كاشانى در رسالهء منهاج مبين « 1 » تركيب قياس اقترانى از دو منفصله را به كلى انكار نموده . زيرا ميگويد جزء مشترك در اين تركيب بتمامى تكرر پيدا نميكند و فقط در يك جزء از تالى يا مقدم اشتراك حاصل مىشود . باينجهت تركيب از دو منفصله را قياس ندانسته است .
در كتب مبسوط ديگر و بخصوص منطق شفا نيز مبحث شرطيات بسيار طولانى مىباشد . زيرا در هرقسمتى تقسيمات بسيار نموده و بعضى را معتبر و بسيارى از اقسام را غيرمنتج شمردهاند . بنابراين مطالبى كه در اينجا ذكر مىشود مطابق قول متاخران يا مشهور است و براى اطلاع اجمالى مىباشد و تحقيق آنها را بايستى از كتب مفصل جستجو نمود .
اقسام قياسهاى مركب از دو متصله
( 744 ) قياسيكه از مقدمات متّصلهء صرف فراهم مىآيد بر سه قسم است :
( اول ) آنكه اوسط ( يا جزء مكرر ) جزء تامّ قضيه باشد يعنى تمام مقدم يا تالى تكرر يافته باشد .
هامش
( 1 ) صفحه 565 چاپ دانشگاه تهران