تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 502

مساهمون:

ص٥٠٢
چگونگى اين دليل آنست كه هردو مقدمه را معكوس مينمايند تا قياس به شكل اول بازگردد .

مثال ضرب چهارم

اصل قياس : همهء انسانها حيوانند . هيچ اسبى انسان نيست . نتيجه : بعضى از حيوانها اسب نيستند . ( تبديل قياس به شكل اول بواسطه انعكاس دو مقدمه ) : بعضى از حيوانها انسانند . هيچ انسانى اسب نيست نتيجه ميدهد : بعضى از حيوانها اسب نيستند : و اين نتيجه با نتيجهء اصل قياس يكى مىباشد .

دليل افتراض

( 738 ) . اين دليل در ضرب دوم و پنجم اين شكل اجرا مىشود . چگونگى تشكيل دليل افتراض در شكل دوم و سوم بيان شد و اينك بذكر مثال اكتفا مىشود .

مثال ضرب دوم

اصل قياس : هر انسانى ناطق است . بعضى از حيوانها انسانند نتيجه ميدهد : بعضى از ناطقها حيوانند .

قياس معادل كه موضوع كبرى بواسطه عمل افتراض كلى شده است

هرنويسنده‌اى حيوان است . هرنويسنده‌اى انسان است . * * *