تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 500

مساهمون:

ص٥٠٠
بجاى صغرى نقل داده مىشود تا قياس به شكل اول بازگشت نمايد . آنگاه نتيجهء حاصله را معكوس ميكنند . با نتيجهء اصل يكسان است .

مثال ضرب اول

اصل ضرب : هر انسانى حيوان است . هرناطقى انسان است . نتيجه : بعضى از حيوانها ناطقند . دليل عكس ترتيب چنين اجرا مىشود : هرناطقى انسان است . هرانسانى حيوان است . نتيجه ميدهد : هرناطقى حيوان است معكوس اين قضيه مىشود : بعضى از حيوانها ناطقند . و اين قضيه عين نتيجهء اصل است .

دليل عكس صغرى

( 735 ) اين دليل فقط در ضرب سوم و چهارم و پنجم بطور حتم و در ششم بنابراينكه سالبهء جزئيه قابل انعكاس باشد جارى مىشود . زيرا در اين ضروب دو شرط شكل دوم كه اختلاف در كيف و كليت كبرى باشد محفوظ است . طريق اجراى دليل عكس صغرى آنست كه صغراى اين شكل را معكوس نمايند تا قياس به شكل دوم مبدل گردد .

مثال ضرب سوم

اصل قياس : هيچ انسانى اسب نيست . همهء ناطقها انسانند . نتيجه ميدهد : هيچ اسبى ناطق نيست . ( تبديل قياس به شكل دوم بواسطه انعكاس صغرى ) : هيچ اسبى