تركيب دوم حجت است
( 528 ) حجت تركيب دوم است ، زيرا از مركبات فراهم مىآيد و تركيب اول ، قضيه است كه از مفردات يعنى موضوع و محمول به عمل مىآيد و حجت كه قضايا را باهم تركيب ميكنند درجهء دوم از تركيب است .
اجزاء مركب اول بسيط و اجزاء مركب دوم مركبات ميباشند .
( 529 ) سابقا گذشت كه تركيب دوم شرطيه است كه از حمليهها و شرطيهها تركيب ميگردد . ولى اين نكته نيز توضيح داده شد كه قضايا بمحض اينكه اجزاء شرطيه واقع ميشوند از تركيب و قضيه بودن بيرون رفته و مفرد ميگردند و تا وقتى اجزاء شرطيه باشند قضيه نيستند و شرطيه يك قضيه بيش نيست زيرا واجد بيش از يك حكم نميباشد و آن حكم به اتصال يا انفصال بين دو طرف است مثلا وقتى ميگوئيم هرگاه خورشيد برآمده باشد روز خواهد بود در حكم آنست كه گفته باشيم برآمدن خورشيد با وجود روز بهم پيوستگى دارند . بنا - براين شرطيه نيز در حكم تركيب اول و حجت تركيب دوم است .
تعريف حجت
( 530 ) حجت گفتارى است كه از چند قضيه براى بدست آوردن مطلوبى فراهم آمده باشد چه با كمك قضيهء خارجى يا بدون آن باشد و چه نتيجهء قطعى از جهت تركيب بدست آيد . يا صورت تركيبى مفيد جزم نباشد .