تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 109

مساهمون:

ص١٠٩
براى بدست آوردن علاقات بين محمولات و موضوعات ، انواع و اجناس و خصايص ذاتى و عرضى را بيان نموده . او تحصيل معارف حقه و علم صحيح را از طريق اطلاع يافتن به انواع و اجناس ميسّر دانسته و تقسيم و تحليل را وسيلهء اين كار قرار داده است . و ميگويد جنس را بايد بواسطه خاصيتهاى نوعى تقسيم نمود تا مركبات به بسايط برسند و از بسايط تشخيص داده شوند . براى اينكه تقسيم درست انجام شود دو نوع دستور داده يكى راجع بچيزهائيكه بايد رعايت شود و دستور ديگر او براى محفوظ ماندن از موارد غلط و خطر اشتباه است . قسمت اول مشتمل بر دو دستور است : 1 - تقسيم بايستى طبيعى باشد و همچنانكه اعضاء حيوانرا از مفاصل جدا ميكنند بدون آنكه استخوانى شكسته شود بايستى اشيا را از جهات طبيعى قسمت كنند . 2 - قسمت بايستى تام باشد و تمام انواعى را كه مندرج در هر جنسى هستند بايستى استخراج كنند تا به بسائط برسند . قسمت دوم نيز مشتمل بر دو دستور است : 1 - مركب را بسيط تصور نكنند . 2 - عرضى را جوهرى نگيرند « 1 » . افلاطون مطالب مزبور را در مبحث جدل نازل بيان نموده ليكن مخلوط بفلسفه است ، ارسطو اول كسى است كه مسائل منطق را تحت
هامش
( 1 ) تاريخ الفلسفة اليونانية ص 78 .