سوفسطيقا ( سوفستيك )
سوفيسطوس در اصل لغت يونانى بمعنى معلم است و بمعنى خاص آن معلم بيان . معلمانيكه در عصر سقراط پيدا شدند و بمردم علم خطابه و جدل مىآموختند سوفيسطوس لقب يافتند ولى چون جدل را بطريق مغالطه به كار مىبرده و بمردم بيان مغالطى مىآموختند اين لفظ از معنى خود انصراف يافته و بمعنى مغالطه به كار رفت اكنونهم در زبانهاى اروپائى و عربى همين معنى از آن اراده مىشود « 1 » .
رسالهء اغاليط مشتمل بر دو مقاله است : مقالهء اول در بيان انواع غلط و مغالطاتست . در مقالهء دوم راهحل اشكالات مغالطيرا بيان كرده است « 2 » .
فرفوريوس صورى شاگرد فلوطين اسكندرانى كه حدود 600 سال بعد از ارسطو ميزيسته است مقدمه بسيار مفيدى بر كتاب مقولات ارسطو افزوده و آن را ايساغوجى « ايساگوجى » بمعنى مدخل يا مقدمه ناميده و مترجمين و فلاسفه اسلامى دو كتاب ديگر را كه ارسطو بعنوان فن مستقلى جدا از منطق نوشته است بابواب منطق ملحق و با يك مقدمهء الحاقى فرفوريوس منطق را نه باب شمردند .
عادت مؤلفان اسلامى بر آنست كه ابواب منطق خود را به همان اسامى يونانى ذكر كنند هرچند تحريف بسيار در اين اسامى به عمل آمده است .
هامش
( 1 ) تاريخ الفلسفة اليونانية صفحه 45 و دروس فى تاريخ الفلسفة ص 28
( 2 ) تاريخ الفلسفة ص 131 .