تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 103

مساهمون:

ص١٠٣
4 - كتاب ( انولوطيقاى ثانيه ) در مورد برهان . 5 - كتاب ( طوبيقا ) در بيان جدل . 6 - كتاب ( سوفسطيقا ) دربارهء اغاليط .

غاطيغورياس ( كاتى گورياس )

اين كلمه بمعنى اضافه و اسناد است به اين جهت بمقوله ترجمه شده است . زيرا مقولات عرضيه همگى محمول و منتسب بموضوعات جوهرى هستند . و اما جوهر كه موضوع است نيز بر مصاديق خود حمل و نسبت داده مىشود . زيرا جوهر بر دو قسم است : جوهر اول كه جزئى و موجود در خارج است . مفهوم اين گونه جوهر بالذات محمول واقع نميشود زيرا جوهر جزئى ، بالذات موضوع عوارض است و عوارض محمولات آن هستند و گاهى كه گفته مىشود اين انسان سقراط است و مفهوم جزئيرا محمول قرار ميدهيم حمل بالعرض است . قسم دوم از جوهر كه جوهر ثانى و نوع يا جنس است بر موضوع جزئى حمل مىشود باينجهت جوهر ثانى از مقولات بشمار مىآيد . جوهر اول يعنى امور محسوسه كه مادى هستند از جهت جزئى بودن در علوم مورد گفتگو واقع نميشوند مگر از جهت آنكه مصداق جوهر ثانى و كلى ميباشند گاهى از آنها بحث مىشود . مقولات ده‌گانه عبارتند از : 1 - مقوله جوهر مثل انسان . 2 - مقوله كم مثل ذرع . 3 - كيف مانند سفيدى .
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 103 | صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) / عبدالمحسن مشكوة الدينى