رسول خدا ( ص ) قرار داده بود .
رسول خدا ( ص ) كه از وجود ياران دلاورى چون ابو دجانه آگاه بود ، وظايفى را كه نياز به شجاعت داشت به آنها مىسپرد ؛ ترسوهايى مثل حسان بن ثابت را در جنگهاى احد و خندق همراه زنان گذاشت ولى از اشعار رسا و بلند او استفاده مىكرد . آن حضرت مىدانست كه ميان يارانش كسانى شايستهء رايزنى هستند و گروهى قدرت فرماندهى دارند و كسانى هم جز يك سرباز ساده نمىتوانند باشند . پس به هر كدام وظيفهاى در خور توانش سپرد . به هيچ كس كارى بيرون از توان نمىداد ؛ و اين نشان دهندهء آن است كه با روحيات ، ويژگىها و استعدادهاى يارانش آشنا بود .
شايد بالاترين امتياز رسول خدا ( ص ) نسبت به ديگر فرماندهان و پيامبران اين باشد كه وى بر گزينش عنصر مناسب هر كار توانا بود . او با روحيات انسانها آشنا بود و آنان را چنان كه بايسته است ارزيابى مىكرد و مىدانست كه چگونه آنها را به كار مناسب بگمارد .
موضوع مهم اين است كه فضايل يارانش را يادآور مىشد ، از كاستىهاى بشرى - كه موجب رنجش مىگشت - چشم مىپوشيد ، و به آنان نيز فرمان مىداد تا فضايل برادران دينىشان را يادآور شوند .
اين شيوهء حضرت موجب سازندگى نيروها بود و از ضايع شدن آنان جلوگيرى مىكرد .
ح - اعتماد متقابل : اعتماد متقابل رسول خدا ( ص ) و يارانش بسيار زياد بود . براى نمونه آنچه موجب پذيرش صلح حديبيه گشت ، همين اعتماد مسلمانان به پيامبر ( ص ) بود .
از نشانههاى اعتماد رسول خدا ( ص ) نسبت به يارانش جنگ بدر است . زيرا در حالى آنان را به ميدان جنگ برد كه شمار دشمن سه برابر بود . ديگر جنگ احد است كه شمار نيروهاى دشمن پنج برابر نيروى اسلامى بود . . . الخ .
امكان ندارد كه فرماندهى با نيروى برتر از نيروى خود درگير شود ، مگر آنكه نسبت به نيروهاى خودى اعتمادى كامل داشته باشد .
ط - دوستى دوجانبه : دوستى دوجانبهء پيامبر ( ص ) و ياران او نه تنها در غزوهها بلكه در همهء شرايط جنگ و صلح نمايان بود .
الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — صفحة 366
مساهمون: محمود شيت خطاب الموصلي
ص٣٦٦