اعتنايى كرده باشد ، تا آنكه خداوند دينش را يارى فرمود .
سراسر زندگانى پيامبر ( ص ) ، نمايش درخشان ارادهاى نيرومند و استوار است .
د - مسؤوليت پذيرى : رسول خدا ( ص ) در تحمّل مسؤوليتهاى سنگين نظامى و غير نظامى كه واقعا چهرهء تاريخ را دگرگون كرده است تنها بود .
به راستى كدام مسؤوليت از بار سنگين رسالت كه تا هنگام پيوستن به لقاء الله ، بر دوش آن حضرت بود بزرگتر و پر اهميتتر است .
گر چه ياران آن حضرت همه جا كمك كارش بودند ، اما مسؤوليت اصلى بر عهدهء خود وى بود .
ه - روحيهء تزلزل ناپذير : پيروزى يا شكست ، روحيهء رسول خدا ( ص ) را دستخوش دگرگونى نمىساخت . تسلط بر اعصاب ايشان ، در بدترين و دشوارترين اوضاع و احوال ، به افسانه شبيهتر است تا به حقيقت ! در جنگ احد كه مشركان بخشى از يارانش را در محاصره گرفته بودند ، تسلط بر اعصاب كار سادهاى نبود ، ولى با وجود اين ، با حفظ خونسردى ، كشتى طوفان زدهء مسلمانان را به ساحل نجات هدايت فرمود .
در جنگ احزاب ، بويژه پس از خيانت يهود ، تسلط بر اعصاب كار آسانى نبود . اما رسول خدا ( ص ) با حفظ آرامش در برابر احزاب ايستاد و يهوديان را نابود ساخت .
در جنگ حنين و هنگام شكست مسلمانان ، حفظ خونسردى بسيار دشوار بود ، اما رسول خدا ( ص ) تنها با چند تن از يارانش در برابر سيل بنيان كن نيروى تعقيبى مشركان پايدارى ورزيد و تا هنگام شكست دشمنانش بر اعصاب خويش مسلط بود . آنگاه يارانش بازگشتند و ديدند كه اسيران مشركان در غل و زنجير بسته شدهاند .
آنچه گفته شد ، نمونهء آرامش روحى آن حضرت در دوران شكست بود ، اما در دورهء پيروزى ، خونسردى آن حضرت شگفتانگيزتر است .
نمونهء آن فتح مكه است ، در آن روز مسلمانان وى را ديدند كه سرش خم گشته در كمال تواضع و فروتنى است ، تا جايى كه نزديك بود محاسن آن حضرت به قربوس زين برسد . هر چه پيروزى را بيشتر احساس مىكرد ، سوار بر مركب از خود تواضع بيشترى
الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — صفحة 363
مساهمون: محمود شيت خطاب الموصلي
ص٣٦٣