نشان مىداد .
ارزش فروتنى رسول خدا ( ص ) در چنين وضعيتى ، كه بزرگترين پيروزى مسلمانان به شمار مىرود ، هنگامى روشن مىگردد كه با نخوت و غرورى كه ديگر فرماندهان پيروز از خود نشان مىدهند مقايسه شود ، زيرا غرور اينان در پيروزى چنان مصيبت بار است كه نخستين نتيجهء آن هلاكت و نابودى مردم مىباشد .
رسول خدا ( ص ) پس از رسيدن به اوج سلطه و اقتدار ، همچنان در خوراك و پوشاك و ديگر امور زندگى همانند دوران يتيمى و نيازمندى ، ساده و بىپيرايه باقى ماند : غذاى او همان غذا و پوشش او همان پوشش سادهء پيشين بود ؛ و در همهء امور زندگى سادگىاى را كه از روزهاى نخست بدان خو گرفته بود حفظ كرد .
حقيقتا ، آن حضرت از روحيهاى تغيير ناپذير برخوردار بود !
و - دور انديشى : دور انديشى و يا دوربينى همه به مفهوم ضرورت تفكر و انديشه و به كار بستن قدرت تخيل فرمانده دربارهء مجموعهء احتمالات دور و نزديك است . او بايد بدترين احتمالها را در محاسبهء خود بگنجاند و نقشهء هرگونه وضعيت احتمالى را ترسيم كند ، تا هنگام نياز آن نقشهها را بدون ترديد و تزلزل به كار بندد .
رسول خدا ( ص ) ، در همهء فعاليتهاى نظامى و غير نظامى ، به خوى نيك دور انديشى آراسته بود ؛ و نمونههاى آن از شمار بيرون است .
آن حضرت بر پذيرش شرايط صلح حديبيه پاى فشرد ، زيرا با دورانديشى و آيندهنگرى دريافت كه پذيرش آن شرطها موجب پيروزى و تأمين آرامش مسلمانان است ؛ و ديديم كه چگونه اين آرامش ، شمار سپاه اسلام را در فتح مكه به ده هزار تن رساند ، در حالى كه دو سال پيش از آن ، يعنى در غزوهء حديبيه تنها 1400 تن بود .
در روز فتح مكّه ، همهء شواهد ، نشان دهندهء شكست مشركان بود ، با اينهمه رسول خدا ( ص ) همهء تدبيرهاى ممكن را براى كنترل بدترين شرايط انديشيد . از اين رو نيروهايش را به چهار ستون تقسيم كرد ؛ و از چهار سوى وارد مكه شد . منظور از اين اقدام از ميان بردن هرگونه مقاومت احتمالى و پرهيز از غافلگير شدن بود . چه در غير اين صورت مسلمانان به درد سر مىافتادند ؛ و همهء تلاشهاى مسالمتآميز
الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — صفحة 364
مساهمون: محمود شيت خطاب الموصلي
ص٣٦٤