آوردند و فردى را براى شمارش و توزيع آنها معين مىكرد . غنيمتبرندگان را مشخص مىساخت و پيش از تقسيم به كسى اجازه استفاده نمىداد و بر سرقت كنندگان از غنائم سخت مىگرفت .
غنائم به پنج قسمت تقسيم مىگردد و به صورت زير توزيع مىشود :
يك سهم آن ميان يتيمان ، تهيدستان ، در راه ماندگان توزيع مىشود و يا در مصالح عمومى مانند خريد ادوات جنگى و ملزومات مورد نياز سپاه از قبيل خواربار ، اسلحه ، مهمات و پوشاك و غيره هزينه مىگردد و چهار سهم ديگر ميان غنيمت برندگان توزيع مىشود ، و مردان مسلمانى كه به قصد جنگيدن در ميدان نبرد شركت كرده باشند ، خواه جنگيده باشند يا نجنگيده باشند ، از آن سهم مىبرند ، چون جهاد ترساندن دشمن است .
ميزان سهمى كه رزمندگان مىبرند نسبت به سواره يا پياده متفاوت است ، به اين ترتيب كه به سواره سه سهم ( دو سهم به اسب و يك سهم به سوار ) و به پياده يك سهم داده مىشود . « 1 » علت بيشتر دادن به سواره اين است كه تأمين آزوقه و نگهدارى اسب و آمادهسازى آن براى جنگ بر عهدهء اوست و مخارج او بيشتر است ، بر خلاف پياده نظام .
چنانچه زن و فرزند در جنگ حضور يابند ، چون جنگ بر آنها واجب نيست ، سهم كامل نمىبرند ، بلكه به حسب صلاحديد فرمانده كل ، اندك مالى كمتر از يك سهم ( رَضْخ ) ، به آنها داده مىشود . مقدار مالى را كه فرمانده كل به اين قبيل افراد مىدهد ، با توجه به ميزان كار و نقش آنان در جنگ است .
4 - 2 . مكان تقسيم غنائم
غنائم در همان جايى كه به دست آمده يا پس از حمل به دارالاسلام تقسيم مىشود ، زيرا شايسته است كه فرمانده كل ، در صورت نبودن امنيت در ميدان جنگ ، سپاه را به همراه غنائم به جايى امن انتقال دهد . تقسيم غنائم با فرمانده كل و يا كسى بود كه فرمانده كل اين مأموريت را بر عهده او مىگذاشت .
5 - 2 . منابع غنيمت
مهمترين منبعِ غنائم ، يهود بود كه سپاه اسلام موفق گرديد سلاحهاى پيشرفته ، اموال بسيار و
هامش
( 1 ) قول مشهور در فقه شيعى ، دادن دو سهم به يك سواره و يك سهم به پياده است .